Verb conjugations in Circassian
Circassian (Adyghe–Kabardian) is conjugated polypersonally: the verb agrees with several of its arguments at once, and a single word can encode a subject, an object, an indirect object, tense, direction, negation and more. Verbs are classified by transitivity and valency — how many arguments they take, and in which cases — into monovalent intransitive, bivalent intransitive, bivalent transitive and trivalent ditransitive types (with labile and causative verbs besides); this article tabulates the conjugation of a representative verb of each, comparing Adyghe (West Circassian) and Kabardian (East Circassian) side by side.
The two languages share one morphological system but differ in regular ways — pronouns (Шъо/Тэ vs Фэ/Дэ), the consonant voicing of Kabardian, its dynamic present-tense vowel -о-, and its collapse of the third-person singular/plural distinction that Adyghe still keeps.
Structure of the verbal complex
Adyghe (West Circassian) and Kabardian (East Circassian) are closely related Northwest Caucasian languages whose verbs are built on a single, highly templatic polysynthetic model. In both languages the verb root is surrounded by a rigid sequence of prefixal and suffixal slots, numbered here from −12 (leftmost prefix) through 0 (the root) to +7 (rightmost suffix). The prefixal slots form an argument-structure zone, in which the verb cross-references its absolutive, oblique (indirect-object) and ergative (agent) participants, followed by a smaller set of pre-stem elements; the suffixal slots encode categories such as aspect, tense, mood, negation and plurality. The two languages largely share this template and differ mainly in the phonological shape of individual affixes, as set out below.[1][2][3]
Slot template (overview)
| Prefixes | Root | Suffixes | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| −12 | −11 | −10 | −9 | −8 | −7 | −6 | −5 | −4 | −3 | −2 | −1 | 0 | +1 | +2 | +3 | +4 | +5 | +6 | +7 |
| Abs | Cisl/ Transl | Manner/ Fact | IO (Obl) | Appl | Loc | Prep | Agt (Erg) | Dyn | Opt/ Juss | Neg | Caus | √ ROOT | Rep | Pot | Tense | Real | Pl | Dyn | Mood/ Neg |
Markers filling each slot
| Slot | Category | Adyghe | Kabardian | Gloss / meaning |
|---|---|---|---|---|
| −12 | Absolutive | с- | 1SG | |
| у- | 2SG | |||
| т- | д- | 1PL | ||
| шъу- | ф- | 2PL | ||
| ∅ | 3 (no overt marker) | |||
| −11 | Cislocative / Translocative | къ- | hither (cislocative) | |
| — | ны- | toward (translocative) | ||
| −10 | Manner / Factive | зэрэ- | зэры- | the way that…; factive |
| −9 | Indirect object (Oblique) | с- | 1SG | |
| у-, п- | 2SG | |||
| т- | д- | 1PL | ||
| шъу- | ф- | 2PL | ||
| е- | 3SG | |||
| а-, я- | 3PL | |||
| −8 | Applicative | фэ- | хуэ- | for (benefactive) |
| шӀо- | фӀэ- | against (malefactive) | ||
| дэ- | with (comitative) | |||
| −7 | Locative | щы- | at | |
| −6 | Prepositional (locative preverbs) | те- | on | |
| чӀэ- | щӀэ- | under | ||
| хэ- | within / among | |||
| дэ- | in | |||
| пы- | on / attached to | |||
| и- | in(side) | |||
| къо- | къуэ- | behind | ||
| Ӏу- | at / near | |||
| го- | гуэ- | beside | ||
| бгъодэ- | — | beside / next to | ||
| кӀоцӀы- | кӀуэцӀы- | within / inside | ||
| −5 | Agent (Ergative) | с- | 1SG | |
| у- | 2SG | |||
| т- | д- | 1PL | ||
| шъу- | ф- | 2PL | ||
| е- | и- | 3SG | ||
| а-, я- | 3PL | |||
| −4 | 'Dynamic' prefix | мэ- | 3rd person | |
| э- | о- | positive present | ||
| −3 | Optative / Jussive | рэ- | optative / jussive | |
| −2 | Negation | мы- | negation (preverbal NEG) | |
| −1 | Causative | гъэ- | causative (CAUS) | |
| 0 | Root | [verb] | verb stem | |
| +1 | Repetition | -жь | -ж | again (re-) |
| +2 | Potential | -шъу | -ф | can / be able to |
| +3 | Tense | -гъэ | -ащ | past (PST) |
| -щт | -ну | future (FUT) | ||
| -щтыгъ | -(р)т | imperfect (IMPF) | ||
| -гъагъ | -ат | past perfect (PP) | ||
| +4 | Realization / Completion | -х | realization / completion | |
| +5 | Plural | -х | -хэ | 3rd person plural absolutive (PL) |
| +6 | Dynamic suffix | -рэ | dynamic suffix | |
| +7 | Mood / Negation | -п | -къым | negative (NEG) |
| -мэ | conditional (COND) | |||
| -ми | concessive (CONC) | |||
| -а | — | interrogative (Q) | ||
| -ба | -къэ | negative interrogative (NEG.Q) | ||
| -и | and (additive) | |||
| -эу | -у | adverbial (ADV) | ||
Transitivity and valency
Verbs in the Circassian languages — both Adyghe (West) and Kabardian (East) — may be intransitive, transitive or ditransitive. Their valency — the number of arguments they require — sorts them into four main classes, one of which is conjugated in full in each of the sections below:[4]
| Class | Arguments it takes | Model verb |
|---|---|---|
| Monovalent intransitive | absolutive subject | плъэн "to look" |
| Bivalent intransitive | absolutive subject + oblique object | еплъын "to look at" |
| Bivalent transitive | ergative subject + absolutive object | лъэгъун "to see" |
| Trivalent ditransitive | ergative subject + absolutive object + oblique object | етын "to give" |
Every one of those classes is built from the same three core cases. A verb may hold at most three arguments — one of each:
| Case | Typical role | Suffix on the noun |
|---|---|---|
| Absolutive | subject of an intransitive verb, or direct object ("him/it") of a transitive one | -р |
| Ergative | subject (the agent) of a transitive verb | -м |
| Oblique | indirect object ("to/at him") | -м |
Two kinds of verb sit outside this scheme. Labile (ambitransitive) verbs work both ways: their transitive direct object is the same thing as the subject of their intransitive use. Causative verbs add a causer ("make/let someone do it") and so raise the valency by one step — intransitive → transitive, bivalent transitive → trivalent (see Causative). For worked sentences illustrating each case role, see the main article Circassian verb transitivity.
The directional ("hither") prefix
Most Circassian verb forms come in two shapes: a plain Base form and a directional form (here labelled Dir). The directional adds the prefix Adyghe къэ- / Kabardian къы-, which aims the action toward the speaker — or toward some other point of reference already in view. Linguists call this a venitive or "hither" marker. English has no such prefix, but it draws the very same line with separate words — the action either heads away (or nowhere in particular) or comes toward you:
| away / neutral | toward me ("hither") | |
|---|---|---|
| motion | go | come |
| handing something over | take, carry | bring |
"Come here!" and "Bring it to me" already point the action back at the speaker; Circassian folds that same meaning into a single prefix and can attach it to almost any verb. So Маплъэ "he looks" becomes Къэплъэ "he looks this way / over here" — exactly the step from go to come. The conjugation tables in the sections below show only one form per cell, so this section gathers the directional in one place: when it is freely optional, and when it is all but obligatory. (Purely static verbs — "sit", "stand", "lie" — are the exception: they take no directional at all.)
Direct vs. inverse: the 1 > 2 > 3 hierarchy
Whether the directional is optional turns on a ranking of the persons: 1 > 2 > 3 — the speaker outranks the addressee, who outranks a third party. A combination is direct when its subject outranks (or ties) its object — for example "I look at him" (1 acting on 3), or "he looks at him" (3 on 3). It is inverse when a lower-ranked subject acts on a higher-ranked object — "he looks at me" (3 on 1), or "you look at me" (2 on 1).
In a direct combination a plain Base form exists and the directional is simply an optional extra. In an inverse combination the plain form is dispreferred to the point that the directional has effectively hardened into the verb.[5] Kabardian goes one step further than Adyghe, generalising the obligatory directional to every 1st/2nd-person ("local") object, not just the strictly inverse ones.
The hierarchy across the verb classes
As noted above, the directional is an optional extra in a direct combination — both forms are fine (Сеплъы → Сыкъеплъы "I look at him [this way]"; Kbd Соплъ → Сыкъоплъ) — but semi-mandatory in an inverse one, where the bare form, though still constructible, sounds distinctly off, exactly as English insists on "he comes to me", not *"he goes to me". Going through the singular person combinations one verb class at a time shows where this split falls — and reveals that it is keyed to the case of the object. (In these singular cells Proto- and Modern Kabardian coincide, so a single Kabardian column is given; all forms are present tense.)
Monovalent intransitive — no object to rank. With a single absolutive argument there is nothing to outrank, so the directional keeps only its plain "toward here" sense and is optional for every person: Сэплъэ / Оплъэ / Маплъэ "I / you / he look(s)" (Kbd Соплъэ / Уоплъэ / Маплъэ), each optionally taking къэ- / къы- (Сэплъэ → Сыкъэплъэ, Соплъэ → Сыкъоплъэ).
Bivalent intransitive — oblique object, the clearest case. The directional tracks the hierarchy exactly (еплъын / еплъын "to look at"):
| Subject → Object | Direct / inverse | Modern Adyghe | Kabardian |
|---|---|---|---|
| 1 → 3 "I look at him" | direct | Сеплъы | Соплъ |
| 2 → 3 "you look at him" | direct | Уеплъы | Уоплъ |
| 3 → 3 "he looks at him" | direct (tie) | Еплъы | Йоплъ |
| 1 → 2 "I look at you" | direct (1 > 2) | Сыоплъы | Сыноплъ (translocative) |
| 2 → 1 "you look at me" | inverse | Укъысэплъы | Укъызоплъ |
| 3 → 1 "he looks at me" | inverse | Къысэплъы | Къызоплъ |
| 3 → 2 "he looks at you" | inverse | Къыоплъы | Къоплъ |
The three inverse cells obligatorily take the venitive; the direct cells leave it optional. The giveaway is Kabardian Сыноплъ "I look at you": 1→2 is direct, yet Kabardian still marks it — with the translocative н- ("away"), the mirror of the cislocative къ- ("toward") in Укъызоплъ "you look at me". Adyghe shows the same ranking through the bare-vs-marked asymmetry Сыоплъы (1→2) vs Укъысэплъы (2→1).
Bivalent transitive — absolutive object, no inverse gap. When the object is absolutive there is no inverse gap at all: even the would-be inverse cells keep a plain base form (ылъэгъун / лъагъун "to see"):
| Subject → Object | Modern Adyghe | Kabardian |
|---|---|---|
| 1 → 3 "I see him" | Сэлъэгъу | Солъагъу |
| 2 → 3 "you see him" | Олъэгъу | Уолъагъу |
| 1 → 2 "I see you" | Усэлъэгъу | Узолъагъу |
| 2 → 1 "you see me" | Сыолъэгъу | Сыболъагъу |
| 3 → 1 "he sees me" | Селъэгъу | Селъагъу |
| 3 → 2 "he sees you" | Уелъэгъу | Уелъагъу |
| 3 → 3 "he sees him" | Елъэгъу | Елъагъу |
The venitive (Сэлъэгъу → Къэсэлъэгъу "I see him [this way]") is a free option in every cell, the inverse ones included — so the inverse effect is bound to the oblique slot, not the absolutive.
Trivalent ditransitive — oblique indirect object. The recipient is oblique, so it behaves like the bivalent intransitive (етын / етын "to give"; direct object "it" = 3SG):
| Subject → Recipient | Direct / inverse | Modern Adyghe | Kabardian |
|---|---|---|---|
| 1 → 3 "I give it to him" | direct | Есэты | Изот |
| 2 → 3 "you give it to him" | direct | Еоты | Ибот |
| 3 → 3 "he gives it to him" | direct (tie) | Реты | Ирет |
| 1 → 2 "I give it to you" | direct (1 > 2) | Къыосэты | Узот |
| 2 → 1 "you give it to me" | inverse | Къысэоты | Къызыбот |
| 3 → 1 "he gives it to me" | inverse | Къысеты | Къызет |
| 3 → 2 "he gives it to you" | inverse | Къыуеты | Къыует |
The inverse cells again carry the venitive in both languages. (The direct 1→2 "give it to you" is cited with къ- in Adyghe — the gift aimed at the addressee — but bare, Узот, in Kabardian.)
In sum, the directional is keyed to the case of the object: with an oblique object (look at, give) it is forced in every inverse combination; with an absolutive object (see) there is no inverse gap; and with no object (look) it is simply a free "toward here" option. Kabardian additionally marks every local object and, in the bivalent intransitive, spells out the outward 1→2 direction with the translocative н-. For this reason the inverse (and, in Kabardian, every local-object) cells throughout the conjugation tables below already show the directional form; the marginal bare form is omitted.
Monovalent Intransitive Verbs conjugation
A monovalent intransitive verb has a single argument, an absolutive subject. With no object to agree with, only one personal prefix appears — the simplest paradigm, and a baseline for everything that follows. Both literary languages build it on Adyghe плъэн / Kabardian плъэн /pɬan/ "to look".[4]
The verb template. A Circassian verb is built by stacking prefixes in a fixed order in front of the root. The full skeleton, which every section in this article draws on, is:
| ABS | CIS | OBL | ERG | DYN | Root |
|---|---|---|---|---|---|
| absolutive (subject / object) | directional къэ- / къы- | oblique (indirect object) | ergative (agent) | dynamic (present tense) | verb stem |
A verb fills only the slots it needs and leaves the rest empty. A monovalent intransitive has just one person — the absolutive subject — so it uses only ABS, the optional CIS (directional), the DYN present marker and the Root:
| ABS (subject) | CIS (directional) | DYN (present) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | сы-, о-, тэ-, … | (къэ-) | -э- | плъэ |
| Adyghe — past | сы-, о-, тэ-, … | (къэ-) | — | плъэ + -гъ |
| Kabardian — present | сы-, у-, дэ-, … | (къы-) | -о- | плъэ |
| Kabardian — past | сы-, у-, дэ-, … | (къэ-) | — | плъэ + -ащ |
Parentheses mark the optional directional; "—" marks an empty slot. (In the 3rd person, where the absolutive prefix is zero, the present marker appears instead at the front of the word as ма-/мэ- — see the next table.)
The key contrast is present vs. past: the present carries a dynamic marker that the past drops. Its shape depends on the person — and, in the 3rd person, on the verb:
| Person / verb | Marker (present) | present | past (marker dropped) |
|---|---|---|---|
| 3rd person, anti-passive verb (e.g. плъэн "look") | prefix ма- (same in both languages) | Ady: Маплъэ Kbd: Маплъэ | Ady: Плъагъэ Kbd: Плъащ |
| 3rd person, other verb (e.g. уцун "stop", увын "stand") | prefix мэ- (same in both languages) | Ady: Мэуцу Kbd: Мэувы | Ady: Уцугъ Kbd: Уващ |
| 1st / 2nd person | a vowel fused into the subject prefix: Ady -э-, Kbd -о- | Ady: Сэплъэ Kbd: Соплъэ | Ady: Сыплъагъэ Kbd: Сыплъащ |
The three language columns. The config column gives the absolutive subject pronoun in each variety; the form columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative — its modern literary form still keeps the older number distinctions — so it needs only one column. Kabardian innovated, so it gets two: Proto-Kabardian is the older, fully number-distinguishing paradigm (with a 3rd-person-plural -хэ), while Modern Kabardian is that same paradigm with every 3rd-person plural collapsed to the singular — the verb no longer marks 3PL number at all, and the free pronoun ахэр carries it instead. In this monovalent verb the two Kabardian columns therefore diverge only in the 3rd-person-plural rows (Маплъэхэ → Маплъэ).
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Kbd: Сэ |
Pres. | Сэплъэ | Соплъэ | Соплъэ | I look |
| Pst. | Сыплъагъ | Сыплъащ | Сыплъащ | I looked | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Kbd: Дэ |
Pres. | Тэплъэ | Доплъэ | Доплъэ | We look |
| Pst. | Тыплъагъ | Дыплъащ | Дыплъащ | We looked | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Kbd: Уэ |
Pres. | Оплъэ | Уоплъэ | Уоплъэ | You look |
| Pst. | Уплъагъ | Уплъащ | Уплъащ | You looked | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Kbd: Фэ |
Pres. | Шъоплъэ | Фоплъэ | Фоплъэ | Y'all look |
| Pst. | Шъуплъагъ | Фыплъащ | Фыплъащ | Y'all looked | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Kbd: Ар |
Pres. | Маплъэ | Маплъэ | Маплъэ | He looks |
| Pst. | Плъагъ | Плъащ | Плъащ | He looked | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Kbd: Ахэр |
Pres. | Маплъэх | Маплъэхэ | Маплъэ | They look |
| Pst. | Плъагъэх | Плъахэщ | Плъащ | They looked | |
The 3rd-person ма-/мэ- is a tense/aspect marker, not an agreement pronoun: it surfaces only when the absolutive slot is empty (standing as the verb's initial morpheme) and drops in the negative, in non-present tenses, and — in Adyghe — whenever the directional къэ- is added.
Number in modern Kabardian
Modern Kabardian does not mark a 3rd-person-plural subject on the verb: it uses the singular, with plurality on the free pronoun ахэр. "They look" is normally Ахэр маплъэ (singular маплъэ = "he looks"); the -хэ forms in the Proto-Kabardian column are the older, number-distinguishing ones.
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Маплъэхэ | 3P ABS → 3S ABS | Маплъэ | they look |
| Плъахэщ | 3P ABS → 3S ABS | Плъащ | they looked |
Monovalent Static Intransitive Verbs conjugation
A static (stative) intransitive verb describes a position or state — "sit", "stand", "lie" — rather than an action. Like the plain monovalent intransitive it has a single absolutive subject, but it takes no dynamic prefix in either language (no 3rd-person мэ-/ма-, no fused dynamic vowel elsewhere). Since the dynamic marker is what mainly separates present from past, here the two differ only by the tense suffix (present Ø; past Adyghe -гъ / Kabardian -ащ). The model verb is Adyghe щысын / Kabardian щысын "to sit" (щы- "at (a place)" + root -с "sit"), and each cell below gives a single form.[4]
| dynamic, e.g. плъэн "look" | static, e.g. щысын "sit" | |
|---|---|---|
| present | Маплъэ / Маплъэ (dynamic prefix) | Щыс / Щыс (no prefix) |
| past | Плъагъэ / Плъащ | Щысыгъ / Щысащ |
In the slot template this is the leanest verb of all: just the absolutive subject and the root, with no directional and no dynamic marker. Present and past differ only by the tense suffix:
| ABS (subject) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|
| Adyghe — present | сы-, у-, тэ-, … | щыс |
| Adyghe — past | сы-, у-, тэ-, … | щыс + -ыгъ |
| Kabardian — present | сы-, у-, дэ-, … | щыс |
| Kabardian — past | сы-, у-, дэ-, … | щыс + -ащ |
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Kbd: Сэ |
Pres. | Сыщыс | Сыщысщ | Сыщысщ | I sit |
| Pst. | Сыщысыгъ | Сыщысащ | Сыщысащ | I sat | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Kbd: Дэ |
Pres. | Тыщыс | Дыщысщ | Дыщысщ | We sit |
| Pst. | Тыщысыгъ | Дыщысащ | Дыщысащ | We sat | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Kbd: Уэ |
Pres. | Ущыс | Ущысщ | Ущысщ | You sit |
| Pst. | Ущысыгъ | Ущысащ | Ущысащ | You sat | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Kbd: Фэ |
Pres. | Шъущыс | Фыщысщ | Фыщысщ | Y'all sit |
| Pst. | Шъущысыгъ | Фыщысащ | Фыщысащ | Y'all sat | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Kbd: Ар |
Pres. | Щыс | Щысщ | Щысщ | He sits |
| Pst. | Щысыгъ | Щысащ | Щысащ | He sat | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Kbd: Ахэр |
Pres. | Щысых | Щысхэщ | Щысщ | They sit |
| Pst. | Щысыгъэх | Щысахэщ | Щысащ | They sat | |
Number in modern Kabardian
As in every class, modern Kabardian leaves a 3rd-person-plural subject unmarked on the verb, using the singular with the plural on the free pronoun ахэр: "they sit" is normally Ахэр щыс. The -хэ forms in the Proto-Kabardian column above are the older ones.
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Щысхэ | 3P ABS → 3S ABS | Щыс | they sit |
| Щысахэщ | 3P ABS → 3S ABS | Щысащ | they sat |
Bivalent Intransitive Verbs conjugation
An intransitive bivalent verb takes two arguments: an absolutive subject and an oblique object. It is still intransitive — the subject is absolutive, not ergative — but requires an obligatory oblique object. Both languages model it on еплъын / еплъын /japɬən/ "to look at".[4]
One feature stands out:
- The two languages treat the 3rd-person oblique object differently. Adyghe keeps the old number distinction — е- "at him" vs я- "at them" — through the present; Kabardian collapses it, the dynamic -о- swallowing the 3rd-person object marker (Соплъ = "I look at him / at them").
This verb adds an OBL (object) slot to the monovalent skeleton; the directional sits between the subject and the object:
| ABS (subject) | CIS (directional) | OBL (object) | DYN (present) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | сы-, у-, … | (къы-) | с-, о-, е-/я-, … | -э- | плъы |
| Adyghe — past | (same) | (къы-) | (same) | — | плъы + -гъ |
| Kabardian — present | сы-, у-, … | (къы-) | з-, у-, ø, … | -о- | плъ |
| Kabardian — past | (same) | (къы-) | з-, у-, е-, … | — | плъ + -ащ |
Worked examples — Adyghe:
- Сыоплъы — I look at you (сы- + о- + э- + плъы)
- Укъысэплъы — You look at me (у- + къы- + сэ- + э- + плъы)
Worked examples — Kabardian:
- Соплъ — I look at him (с- + о- + плъ)
- Укъызоплъ — You look at me (у- + къы- + з- + о- + плъ)
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices. Proto-Kabardian keeps every number distinction; Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural — subject and object — to the singular, leaving number on the free pronouns ахэр / абыхэм. The two Kabardian columns therefore diverge in just two places: the 3PL-subject rows (Йоплъхэ → Йоплъ), and the past "at them" rows, where Proto-Kabardian restores the 3PL-oblique а-/я- (Саплъащ "I looked at them") that Modern Kabardian leaves syncretic with "at him" (Сеплъащ). In the present the dynamic -о- swallows the 3PL object, so "at them" and "at him" coincide (Соплъ) in both columns — the distinction surfaces only in the past.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ О Kbd: Сэ Уэ |
Pres. | Сыоплъы | Сыноплъ | Сыноплъ | I look at you |
| Pst. | Сыоплъгъ | Сыноплъащ | Сыноплъащ | I looked at you | |
| Ady: Сэ Шъо Kbd: Сэ Фэ |
Pres. | Сышъоплъы | Сынывоплъ | Сынывоплъ | I look at y'all |
| Pst. | Сышъоплъгъ | Сынывэплъащ | Сынывэплъащ | I looked at y'all | |
| Ady: Сэ Ащ Kbd: Сэ Абы |
Pres. | Сеплъы | Соплъ | Соплъ | I look at him |
| Pst. | Сеплъгъ | Сеплъащ | Сеплъащ | I looked at him | |
| Ady: Сэ Ахэмэ Kbd: Сэ Абыхэм |
Pres. | Саплъы | Соплъ | Соплъ | I look at them |
| Pst. | Саплъгъ | Саплъащ | Сеплъащ | I looked at them | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ О Kbd: Дэ Уэ |
Pres. | Тыоплъы | Дыноплъ | Дыноплъ | We look at you |
| Pst. | Тыоплъгъ | Дыноплъащ | Дыноплъащ | We looked at you | |
| Ady: Тэ Шъо Kbd: Дэ Фэ |
Pres. | Тышъоплъы | Дынывоплъ | Дынывоплъ | We look at y'all |
| Pst. | Тышъоплъгъ | Дынывэплъащ | Дынывэплъащ | We looked at y'all | |
| Ady: Тэ Ащ Kbd: Дэ Абы |
Pres. | Теплъы | Доплъ | Доплъ | We look at him |
| Pst. | Теплъгъ | Деплъащ | Деплъащ | We looked at him | |
| Ady: Тэ Ахэмэ Kbd: Дэ Абыхэм |
Pres. | Таплъы | Доплъ | Доплъ | We look at them |
| Pst. | Таплъгъ | Даплъащ | Деплъащ | We looked at them | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Сэ Kbd: Уэ Сэ |
Pres. | Укъысэплъы | Укъызоплъ | Укъызоплъ | You look at me |
| Pst. | Укъысэплъгъ | Укъызэплъащ | Укъызэплъащ | You looked at me | |
| Ady: О Тэ Kbd: Уэ Дэ |
Pres. | Укъытэплъы | Укъыдоплъ | Укъыдоплъ | You look at us |
| Pst. | Укъытэплъгъ | Укъыдэплъащ | Укъыдэплъащ | You looked at us | |
| Ady: О Ащ Kbd: Уэ Абы |
Pres. | Уеплъы | Уоплъ | Уоплъ | You look at him |
| Pst. | Уеплъгъ | Уеплъащ | Уеплъащ | You looked at him | |
| Ady: О Ахэмэ Kbd: Уэ Абыхэм |
Pres. | Уаплъы | Уоплъ | Уоплъ | You look at them |
| Pst. | Уаплъгъ | Уаплъащ | Уеплъащ | You looked at them | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Сэ Kbd: Фэ Сэ |
Pres. | Шъукъысэплъы | Фыкъызоплъ | Фыкъызоплъ | Y'all look at me |
| Pst. | Шъукъысэплъгъ | Фыкъызэплъащ | Фыкъызэплъащ | Y'all looked at me | |
| Ady: Шъо Тэ Kbd: Фэ Дэ |
Pres. | Шъукъытэплъы | Фыкъыдоплъ | Фыкъыдоплъ | Y'all look at us |
| Pst. | Шъукъытэплъгъ | Фыкъыдэплъащ | Фыкъыдэплъащ | Y'all looked at us | |
| Ady: Шъо Ащ Kbd: Фэ Абы |
Pres. | Шъуеплъы | Фоплъ | Фоплъ | Y'all look at him |
| Pst. | Шъуеплъгъ | Феплъащ | Феплъащ | Y'all looked at him | |
| Ady: Шъо Ахэмэ Kbd: Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуаплъы | Фоплъ | Фоплъ | Y'all look at them |
| Pst. | Шъуаплъгъ | Фаплъащ | Феплъащ | Y'all looked at them | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Сэ Kbd: Ар Сэ |
Pres. | Къысэплъы | Къызоплъ | Къызоплъ | He looks at me |
| Pst. | Къысэплъгъ | Къызэплъащ | Къызэплъащ | He looked at me | |
| Ady: Ар Тэ Kbd: Ар Дэ |
Pres. | Къытэплъы | Къыдоплъ | Къыдоплъ | He looks at us |
| Pst. | Къытэплъгъ | Къыдэплъащ | Къыдэплъащ | He looked at us | |
| Ady: Ар О Kbd: Ар Уэ |
Pres. | Къыоплъы | Къоплъ | Къоплъ | He looks at you |
| Pst. | Къыоплъгъ | Къоплъащ | Къоплъащ | He looked at you | |
| Ady: Ар Шъо Kbd: Ар Фэ |
Pres. | Къышъоплъы | Къывоплъ | Къывоплъ | He looks at y'all |
| Pst. | Къышъоплъгъ | Къывэплъащ | Къывэплъащ | He looked at y'all | |
| Ady: Ар Ащ Kbd: Ар Абы |
Pres. | Еплъы | Йоплъ | Йоплъ | He looks at him |
| Pst. | Еплъгъ | Еплъащ | Еплъащ | He looked at him | |
| Ady: Ар Ахэмэ Kbd: Ар Абыхэм |
Pres. | Аплъы | Йоплъ | Йоплъ | He looks at them |
| Pst. | Аплъгъ | Яплъащ | Еплъащ | He looked at them | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Сэ Kbd: Ахэр Сэ |
Pres. | Къысэплъых | Къызоплъыхэ | Къызоплъ | They look at me |
| Pst. | Къысэплъгъэх | Къызэплъахэщ | Къызэплъащ | They looked at me | |
| Ady: Ахэр Тэ Kbd: Ахэр Дэ |
Pres. | Къытэплъых | Къыдоплъыхэ | Къыдоплъ | They look at us |
| Pst. | Къытэплъгъэх | Къыдэплъахэщ | Къыдэплъащ | They looked at us | |
| Ady: Ахэр О Kbd: Ахэр Уэ |
Pres. | Къыоплъых | Къоплъыхэ | Къоплъ | They look at you |
| Pst. | Къыоплъгъэх | Къоплъахэщ | Къоплъащ | They looked at you | |
| Ady: Ахэр Шъо Kbd: Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъоплъых | Къывоплъыхэ | Къывоплъ | They look at y'all |
| Pst. | Къышъоплъгъэх | Къывэплъахэщ | Къывэплъащ | They looked at y'all | |
| Ady: Ахэр Ащ Kbd: Ахэр Абы |
Pres. | Еплъых | Йоплъыхэ | Йоплъ | They look at him |
| Pst. | Еплъгъэх | Еплъахэщ | Еплъащ | They looked at him | |
| Ady: Ахэр Ахэмэ Kbd: Ахэр Абыхэм |
Pres. | Аплъых | Йоплъыхэ | Йоплъ | They look at them |
| Pst. | Аплъгъэх | Яплъахэщ | Еплъащ | They looked at them | |
Third-person oblique object: Adyghe е-/я- vs Kabardian collapse
The third-person oblique markers differ by tense and number — the source of the present-tense gap between the two languages:[4]
| Adyghe (oblique object) | Kabardian (oblique object) | |||
|---|---|---|---|---|
| Present | Other tenses | Present | Other tenses | |
| 3SG | je (е) | je (е) | ø (—) | je (е) |
| 3PL | ja (я) | je (е) | ø (—) | je (е) |
In Kabardian the 3rd-person oblique object has no overt marker in the present: the prefixes е- and я- were assimilated and lost before the dynamic о- (уэ-). In the other tenses (no dynamic prefix) the object is marked е- in both numbers. Number-distinguishing forms like д-е-у-а-щ "we hit him" vs д-я-у-а-щ "we hit them" are possible but uncommon — modern Kabardian carries number on a free pronoun (дэ абыхэм деуащ "we hit them"), leaving the present syncretic: one form can mean "he/they looked at him/at them".
Adyghe keeps the distinction: е-плъы "he looked at him" vs я-плъы "he looked at them", plus the later plural -х (е-плъы-х "they looked at him", я-плъы-х "they looked at them") — a retention tied to the absence of the dynamic о- (уэ-) in the Adyghe present.
For example, еджэн "to read" (oblique е- sg / я- pl, no spatial preverb) forms "I read them" as сяджащ (с-я-дж-а-щ), built like its variant саджащ (с-а-дж-а-щ); both are 3PL-oblique forms but are avoided, with plurality on a free pronoun (абыхэм / тхылъыхэм). Likewise дэлэжьэн "to work (with)": the plural-oblique сэ ахэм садэлэжьащ "I worked with them" is uncommon[6] — today сэ ахэм сыдэлэжьащ is used, the verb staying singular with the plural on ахэм.
Verbs with spatial preverbs: preserving the 3PL object
Verbs with spatial preverbs (пэ-, хэ-, те-) keep the 3SG/3PL distinction the standard verbs lose: the preverb sits between the object prefix and the dynamic vowel, so the 3PL oblique а- stays visible:
- Абыхэм щӀалэр къапоплъэ. — "The boy is waiting for them." (directional къ- + 3PL object а- + preverb пэ- + dynamic -о- + root плъэ). Contrast 3SG къыпоплъэ ("waiting for him").
- Сэ абыхэм сахоплъэ. — "I look among them." (сы-а-х-о-плъэ : 1SG сы- + 3PL а- + preverb хэ- + dynamic -о- + root плъэ).
- Си ӀуэхукӀэ сэ унащхьэхэм сатоплъэ. — "Because of my business, I look upon the roofs." (сы-а-т-о-плъэ : preverb те- drops its vowel to т-).
In modern Kabardian even these number-distinguishing 3PL forms (къапоплъэ, сахоплъэ, сатоплъэ) are uncommon; in practice the verb is left number-neutral (къыпоплъэ, сыхоплъэ, сытоплъэ), with plurality on the free pronoun (абыхэм).
Additional examples
The root -джэ- "to read/study" in context:
- Соджэ — "I read / I am studying" (с-о-джэ)
- Йоджэ — "He reads / He is studying" (й-о-джэ)
- ЩӀалэр тхылъым йоджэ. — "The boy reads the book." (subject щӀалэр absolutive, object тхылъым oblique).
- Сэ тхылъым соджэ. — "I read the book."
- ЗыгуэркӀэ сыноупщӀмэ, жэуап пэжыр псынщӀу къызот. — "If I ask you about something, you quickly give me the true answer."
- No dynamic -о- in conditionals: the conditional suffix -мэ ("if") strips the dynamic -о-. The "о" in сыноупщӀмэ is not the dynamic prefix; it is the contraction of the 2SG object pronoun уэ (сы-ны-уэ-упщӀ-мэ). Switching the object to 2PL (вэ) gives сынывэупщӀмэ ("if I ask y'all"), where the "о" vanishes.
Telling the dynamic о- apart from the 2nd-person pronoun уэ. In the past there is no dynamic о-. Compare:
- Сыноплъащ "I looked at you" ← Сы-ны-уэ-плъ-ащ.
- Къоплъащ "He looked at you" ← Къы-уэ-плъ-ащ.
Replacing "you" with "me" (1SG сэ-) or "y'all" (2PL вэ-) makes the о disappear, revealing the true past structure:
- Къызэплъащ "He looked at me"
- Сынывэплъащ "I looked at y'all"
- Къывэплъащ "He looked at y'all"
Past / spatial contexts:
- Си гъусэу унежьэмэ, зыкӀи укъызэмыупщӀ. — "If you set out with me, do not ask me anything at all." (negative imperative: у-къы-зэ-мы-упщӀ).
- ЦӀыхухэм сахэплъащ. — "I looked among the people." (сы-а-хэ-плъ-а-щ, keeping the 3PL prefix а- with the хэ- preverb).
- Сэ нобэ жылэм и унащӀэхэм сарихьащ скъаплъынущ. — "Today I entered the village's new houses, I will look at them." (past сарихьащ [сы-а-ры-хь-а-щ] + future скъаплъынущ [сы-къ-а-плъ-ын-у-щ]).
Number in modern Kabardian
Two separate collapses set Modern Kabardian apart from Proto-Kabardian, and the two columns in the table above differ only where one of them applies:
- 3PL absolutive subject ("they …"). Modern Kabardian drops the plural -хэ and reuses the singular form, with number carried by the free pronoun ахэр: present Йоплъхэ → Йоплъ, past Еплъахэщ → Еплъащ (and Къызэплъахэщ → Къызэплъащ).
- 3PL oblique object ("… at them"). In the present the dynamic -о- has already swallowed the object marker, so "at them" and "at him" are identical (Соплъ) in both columns — there is nothing left to collapse. The difference appears only in the past, where Proto-Kabardian keeps the plural а-/я- (Саплъащ "I looked at them") and Modern Kabardian falls back on the singular (Сеплъащ), leaning on абыхэм for number.
When a cell is both 3PL-subject and 3PL-object ("they looked at them"), both collapses fire at once: Proto Яплъахэщ → Modern Еплъащ.
| What collapses | Tense | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|
| 3PL subject | Pres. | Йоплъхэ | Йоплъ | they look at him |
| 3PL subject | Pst. | Еплъахэщ | Еплъащ | they looked at him |
| 3PL oblique | Pres. | Соплъ | Соплъ | I look at them (= "at him") |
| 3PL oblique | Pst. | Саплъащ | Сеплъащ | I looked at them |
| both subject + oblique | Pst. | Яплъахэщ | Еплъащ | they looked at them |
Adyghe Variants
Held back from the main table is the Adyghe я-series for a 3PL oblique object: beside the default а-, Adyghe has an older я- (Саплъы ~ Сяплъы "I look at them"). (Kabardian has no variant of its own — its present already collapses 3SG/3PL.)
| config ABS-OBL | Tense | Adyghe Standard | Adyghe Variants | English |
|---|---|---|---|---|
| Ady: Сэ ахэмэ Kbd: Сэ абыхэм |
Pres. | Саплъы | Сяплъы | I look at them |
| Pst. | Саплъыгъ | Сяплъыгъ | I looked at them | |
| Ady: О ахэмэ Kbd: Уэ абыхэм |
Pres. | Уаплъы | Уяплъы | You look at them |
| Pst. | Уаплъыгъ | Уяплъыгъ | You looked at them | |
| Ady: Ар ахэмэ Kbd: Ар абыхэм |
Pres. | Аплъы | Яплъы | He looks at them |
| Pst. | Аплъыгъ | Яплъыгъ | He looked at them | |
| Ady: Тэ ахэмэ Kbd: Дэ абыхэм |
Pres. | Таплъы | Тяплъы | We look at them |
| Pst. | Таплъыгъ | Тяплъыгъ | We looked at them | |
| Ady: Шъо ахэмэ Kbd: Фэ абыхэм |
Pres. | Шъуаплъы | Шъуяплъы | Y'all look at them |
| Pst. | Шъуаплъыгъ | Шъуяплъыгъ | Y'all looked at them | |
| Ady: Ахэр ахэмэ Kbd: Ахэр абыхэм |
Pres. | Аплъых | Яплъых | They look at them |
| Pst. | Аплъыгъэх | Яплъыгъэх | They looked at them |
Bivalent Intransitive Reflexive Verbs conjugation
When the subject and oblique object of a bivalent intransitive verb refer to the same participant, the verb is reflexive. The oblique (object) slot takes a reflexive prefix instead of a person prefix, the verb adds a refactive ("back-to-self") suffix, and the absolutive subject prefix is kept as usual; everything else matches the plain verb. (In the transitive reflexive it is the front absolutive slot that is reflexivised instead.)[4]
The two languages differ only in the shape of the reflexive prefix and the refactive suffix:
| Reflexive prefix | Refactive suffix | "I look at myself" | |
|---|---|---|---|
| Adyghe | зэ- (both tenses) | -жьы | Сызэплъыжьы |
| Kabardian | з- (Pres) / зэ- (Past) | -ыж (→ -ыжащ in the past) | Сызоплъыж |
The reflexive prefix зэ-/з- simply fills the OBL (object) slot of the plain bivalent verb, and the refactive ("back-to-self") suffix Adyghe -жьы / Kabardian -ж attaches to the root:
| ABS (subject) | CIS (directional) | OBL (reflexive) | DYN (present) | Root + refactive (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | сы-, у-, … | (къы-) | зэ- | -э- | плъыжьы |
| Adyghe — past | (same) | (къы-) | зэ- | — | плъыжьы + -гъ |
| Kabardian — present | сы-, у-, … | (къы-) | з- | -о- | плъыж |
| Kabardian — past | (same) | (къы-) | зэ- | — | плъыж + -ащ |
Worked examples — Adyghe:
- Сызэплъыжьы — I look at myself (сы- + зэ- + э- + плъы-жьы)
- Укъызэплъыжьы — You look at yourself (у- + къы- + зэ- + э- + плъы-жьы)
Worked examples — Kabardian:
- Сызоплъыж — I look at myself (сы- + з- + о- + плъ-ыж)
- Укъызэплъыжащ — You looked at yourself (у- + къы- + зэ- + плъ-ыж + ащ)
Points to note:
- The plural -х / -хэ appears only when the absolutive (subject) is plural; the oblique simply mirrors the subject.
- Because the oblique is always the reflexive, all six paradigms share one stem (зэплъыжьы / зоплъыж ~ зэплъыжащ), differing only in the subject prefix and plural suffix.
- The free-phrase column uses the 3rd-person reflexive pronoun Adyghe ежь (pl. ежьхэмэ) / Kabardian езым (pl. езыхэм), and a repeated personal pronoun (сэ сэ / сэ сэ) for the 1st and 2nd persons.
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Сэ Kbd: Сэ Сэ |
Pres. | Сызэплъыжьы | Сызоплъыж | Сызоплъыж | I look at myself |
| Pst. | Сызэплъыжьыгъ | Сызэплъыжащ | Сызэплъыжащ | I looked at myself | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Тэ Kbd: Дэ Дэ |
Pres. | Тызэплъыжьы | Дызоплъыж | Дызоплъыж | We look at ourselves |
| Pst. | Тызэплъыжьыгъ | Дызэплъыжащ | Дызэплъыжащ | We looked at ourselves | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О О Kbd: Уэ Уэ |
Pres. | Узэплъыжьы | Узоплъыж | Узоплъыж | You look at yourself |
| Pst. | Узэплъыжьыгъ | Узэплъыжащ | Узэплъыжащ | You looked at yourself | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Шъо Kbd: Фэ Фэ |
Pres. | Шъузэплъыжьы | Фызоплъыж | Фызоплъыж | Y'all look at yourselves |
| Pst. | Шъузэплъыжьыгъ | Фызэплъыжащ | Фызэплъыжащ | Y'all looked at yourselves | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Ащ Kbd: Ар Абы |
Pres. | Зэплъыжьы | Зоплъыж | Зоплъыж | He looks at himself |
| Pst. | Зэплъыжьыгъ | Зэплъыжащ | Зэплъыжащ | He looked at himself | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Ахэмэ Kbd: Ахэр Абыхэм |
Pres. | Зэплъыжьых | Зоплъыжхэ | Зоплъыж | They look at themselves |
| Pst. | Зэплъыжьыгъэх | Зэплъыжахэщ | Зэплъыжащ | They looked at themselves | |
Number in modern Kabardian
Modern Kabardian leaves the 3rd-person-plural subject unmarked: "they look at themselves" is normally Ахэр езыхэм зоплъыж, with the singular зоплъыж and plurality on the free pronoun ахэр. The -хэ forms in the Proto-Kabardian column above are the older, number-distinguishing ones.
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Зоплъыжхэ | 3P ABS → 3S ABS | Зоплъыж | they look at themselves |
| Зэплъыжахэщ | 3P ABS → 3S ABS | Зэплъыжащ | they looked at themselves |
Bivalent Static Intransitive Verbs conjugation
A bivalent static intransitive verb adds an oblique object to a static intransitive. Like the dynamic bivalent еплъын "look at", it has an absolutive subject and an oblique object and the same prefix slots. But, being static, it takes no dynamic prefix, so (as with the monovalent static) the present and past differ only by the tense suffix. The model verb is Adyghe тесын / Kabardian тесын "to sit on (something)" (те- "on (a surface)" + root -с "sit").[4]
The slots are the same as the dynamic bivalent еплъын, but with no DYN column — present and past differ only by the tense suffix (the те- "on" is a fixed part of the stem, not a person slot):
| ABS (subject) | CIS (directional) | OBL (object) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | сы-, у-, … | (къы-) | п-, с-, а-, … | тес |
| Adyghe — past | (same) | (къы-) | (same) | тес + -ыгъ |
| Kabardian — present | сы-, у-, … | (къы-) | п-, с-, а-, … | тес |
| Kabardian — past | (same) | (къы-) | (same) | тес + -ащ |
Worked examples (present = past minus the tense suffix):
- Сытес / Сытес — I sit on him (сы- + те- + с); past Сытесыгъ / Сытесащ
- Сыптес / Сыптес — I sit on you (сы- + п- + те- + с)
- Укъыстес / Укъыстес — you sit on me (у- + къы- + с- + те- + с)
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ О Kbd: Сэ Уэ |
Pres. | Сыптес | Сыптесщ | Сыптесщ | I sit on you |
| Pst. | Сыптесыгъ | Сыптесащ | Сыптесащ | I sat on you | |
| Ady: Сэ Шъо Kbd: Сэ Фэ |
Pres. | Сышъутес | Сыфтесщ | Сыфтесщ | I sit on y'all |
| Pst. | Сышъутесыгъ | Сыфтесащ | Сыфтесащ | I sat on y'all | |
| Ady: Сэ Ащ Kbd: Сэ Абы |
Pres. | Сытес | Сытесщ | Сытесщ | I sit on him |
| Pst. | Сытесыгъ | Сытесащ | Сытесащ | I sat on him | |
| Ady: Сэ Ахэмэ Kbd: Сэ Абыхэм |
Pres. | Сатес | Сатесщ | Сытесщ | I sit on them |
| Pst. | Сатесыгъ | Сатесащ | Сытесащ | I sat on them | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ О Kbd: Дэ Уэ |
Pres. | Тыптес | Дыптесщ | Дыптесщ | We sit on you |
| Pst. | Тыптесыгъ | Дыптесащ | Дыптесащ | We sat on you | |
| Ady: Тэ Шъо Kbd: Дэ Фэ |
Pres. | Тышъутес | Дыфтесщ | Дыфтесщ | We sit on y'all |
| Pst. | Тышъутесыгъ | Дыфтесащ | Дыфтесащ | We sat on y'all | |
| Ady: Тэ Ащ Kbd: Дэ Абы |
Pres. | Тытес | Дытесщ | Дытесщ | We sit on him |
| Pst. | Тытесыгъ | Дытесащ | Дытесащ | We sat on him | |
| Ady: Тэ Ахэмэ Kbd: Дэ Абыхэм |
Pres. | Татес | Датесщ | Дытесщ | We sit on them |
| Pst. | Татесыгъ | Датесащ | Дытесащ | We sat on them | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Сэ Kbd: Уэ Сэ |
Pres. | Укъыстес | Укъыстесщ | Укъыстесщ | You sit on me |
| Pst. | Укъыстесыгъ | Укъыстесащ | Укъыстесащ | You sat on me | |
| Ady: О Тэ Kbd: Уэ Дэ |
Pres. | Укъыттес | Укъыдтесщ | Укъыдтесщ | You sit on us |
| Pst. | Укъыттесыгъ | Укъыдтесащ | Укъыдтесащ | You sat on us | |
| Ady: О Ащ Kbd: Уэ Абы |
Pres. | Утес | Утесщ | Утесщ | You sit on him |
| Pst. | Утесыгъ | Утесащ | Утесащ | You sat on him | |
| Ady: О Ахэмэ Kbd: Уэ Абыхэм |
Pres. | Уатес | Уатесщ | Утесщ | You sit on them |
| Pst. | Уатесыгъ | Уатесащ | Утесащ | You sat on them | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Сэ Kbd: Фэ Сэ |
Pres. | Шъукъыстес | Фыкъыстесщ | Фыкъыстесщ | Y'all sit on me |
| Pst. | Шъукъыстесыгъ | Фыкъыстесащ | Фыкъыстесащ | Y'all sat on me | |
| Ady: Шъо Тэ Kbd: Фэ Дэ |
Pres. | Шъукъыттес | Фыкъыдтесщ | Фыкъыдтесщ | Y'all sit on us |
| Pst. | Шъукъыттесыгъ | Фыкъыдтесащ | Фыкъыдтесащ | Y'all sat on us | |
| Ady: Шъо Ащ Kbd: Фэ Абы |
Pres. | Шъутес | Фытесщ | Фытесщ | Y'all sit on him |
| Pst. | Шъутесыгъ | Фытесащ | Фытесащ | Y'all sat on him | |
| Ady: Шъо Ахэмэ Kbd: Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуатес | Фатесщ | Фытесщ | Y'all sit on them |
| Pst. | Шъуатесыгъ | Фатесащ | Фытесащ | Y'all sat on them | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Сэ Kbd: Ар Сэ |
Pres. | Къыстес | Къыстесщ | Къыстесщ | He sits on me |
| Pst. | Къыстесыгъ | Къыстесащ | Къыстесащ | He sat on me | |
| Ady: Ар Тэ Kbd: Ар Дэ |
Pres. | Къыттес | Къыдтесщ | Къыдтесщ | He sits on us |
| Pst. | Къыттесыгъ | Къыдтесащ | Къыдтесащ | He sat on us | |
| Ady: Ар О Kbd: Ар Уэ |
Pres. | Къыптес | Къыптесщ | Къыптесщ | He sits on you |
| Pst. | Къыптесыгъ | Къыптесащ | Къыптесащ | He sat on you | |
| Ady: Ар Шъо Kbd: Ар Фэ |
Pres. | Къышъутес | Къыфтесщ | Къыфтесщ | He sits on y'all |
| Pst. | Къышъутесыгъ | Къыфтесащ | Къыфтесащ | He sat on y'all | |
| Ady: Ар Ащ Kbd: Ар Абы |
Pres. | Тес | Тесщ | Тесщ | He sits on him |
| Pst. | Тесыгъ | Тесащ | Тесащ | He sat on him | |
| Ady: Ар Ахэмэ Kbd: Ар Абыхэм |
Pres. | Атес | Ятесщ | Тесщ | He sits on them |
| Pst. | Атесыгъ | Ятесащ | Тесащ | He sat on them | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Сэ Kbd: Ахэр Сэ |
Pres. | Къыстесых | Къыстесыхэщ | Къыстесщ | They sit on me |
| Pst. | Къыстесыгъэх | Къыстесахэщ | Къыстесащ | They sat on me | |
| Ady: Ахэр Тэ Kbd: Ахэр Дэ |
Pres. | Къыттесых | Къыдтесыхэщ | Къыдтесщ | They sit on us |
| Pst. | Къыттесыгъэх | Къыдтесахэщ | Къыдтесащ | They sat on us | |
| Ady: Ахэр О Kbd: Ахэр Уэ |
Pres. | Къыптесых | Къыптесыхэщ | Къыптесщ | They sit on you |
| Pst. | Къыптесыгъэх | Къыптесахэщ | Къыптесащ | They sat on you | |
| Ady: Ахэр Шъо Kbd: Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъутесых | Къыфтесыхэщ | Къыфтесщ | They sit on y'all |
| Pst. | Къышъутесыгъэх | Къыфтесахэщ | Къыфтесащ | They sat on y'all | |
| Ady: Ахэр Ащ Kbd: Ахэр Абы |
Pres. | Тесых | Тесыхэщ | Тесщ | They sit on him |
| Pst. | Тесыгъэх | Тесахэщ | Тесащ | They sat on him | |
| Ady: Ахэр Ахэмэ Kbd: Ахэр Абыхэм |
Pres. | Атесых | Ятесыхэщ | Тесщ | They sit on them |
| Pst. | Атесыгъэх | Ятесахэщ | Тесащ | They sat on them | |
Number in modern Kabardian
As elsewhere, modern Kabardian leaves a 3rd-person plural unmarked, using the singular with the plural on the free pronoun (ахэр / абыхэм). The -хэ forms in the Proto-Kabardian column above are the older ones.
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Тесыхэ | 3P ABS → 3S ABS | Тес | they sit on him |
| Тесахэщ | 3P ABS → 3S ABS | Тесащ | they sat on him |
Reflexive
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Сэ Kbd: Сэ Сэ |
Pres. | Сызэтесыжьы | Сызэтесыжщ | Сызэтесыжщ | I sit on myself |
| Pst. | Сызэтесыжьыгъ | Сызэтесыжащ | Сызэтесыжащ | I sat on myself | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Тэ Kbd: Дэ Дэ |
Pres. | Тызэтесыжьы | Дызэтесыжщ | Дызэтесыжщ | We sit on ourselves |
| Pst. | Тызэтесыжьыгъ | Дызэтесыжащ | Дызэтесыжащ | We sat on ourselves | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О О Kbd: Уэ Уэ |
Pres. | Узэтесыжьы | Узэтесыжщ | Узэтесыжщ | You sit on yourself |
| Pst. | Узэтесыжьыгъ | Узэтесыжащ | Узэтесыжащ | You sat on yourself | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Шъо Kbd: Фэ Фэ |
Pres. | Шъузэтесыжьы | Фызэтесыжщ | Фызэтесыжщ | Y'all sit on yourselves |
| Pst. | Шъузэтесыжьыгъ | Фызэтесыжащ | Фызэтесыжащ | Y'all sat on yourselves | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ар / Kbd Ар | |||||
| Ady: Ар Ащ Kbd: Ар Абы |
Pres. | Зэтесыжьы | Зэтесыжщ | Зэтесыжщ | He sits on himself |
| Pst. | Зэтесыжьыгъ | Зэтесыжащ | Зэтесыжащ | He sat on himself | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэр / Kbd Ахэр | |||||
| Ady: Ахэр Ахэмэ Kbd: Ахэр Абыхэм |
Pres. | Зэтесыжьых | Зэтесыжыхэщ | Зэтесыжщ | They sit on themselves |
| Pst. | Зэтесыжьыгъэх | Зэтесыжахэщ | Зэтесыжащ | They sat on themselves | |
Bivalent Transitive Verb conjugation
A transitive bivalent verb takes an ergative subject (the agent) and an absolutive direct object (the patient). The model verb is Adyghe ылъэгъун /əɬaʁʷən/ / Kabardian лъагъун "to see".[7][4]
Unlike the intransitive bivalent, there are no "inverse" gaps — every combination has a plain Base. The prefix that shifts with tense is the ergative agent, masked by the dynamic -о- in the present but surfacing bare in the past, where in Kabardian it is usually devoiced (see below).
A transitive verb has no oblique, so it skips the OBL slot; instead it fills ERG (the agent). The absolutive here is the object, and it comes first — before the ergative subject:
| ABS (object) | CIS (directional) | ERG (subject / agent) | DYN (present) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | у-, сы-, ø, … | (къэ-) | с-, о-, е-, … | -э- | лъэгъу |
| Adyghe — past | (same) | (къэ-) | с-, п-, ы-, … | — | лъэгъу + -гъ |
| Kabardian — present | у-, сы-, ø, … | (къы-) | з-, б-, е-, … | -о- | лъагъу |
| Kabardian — past | (same) | (къы-) | с-, п-, и-, … | — | лъэгъу + -ащ |
(The ergative agent prefix is the one that shifts with tense — masked by the dynamic -о- in the present and surfacing bare, often devoiced, in the past; see below.)
Worked examples — Adyghe:
- Усэлъэгъу — I see you (у- + с- + э- + лъэгъу) / past Услъэгъугъ
- Сыолъэгъу — You see me (сы- + о- + э- + лъэгъу) / past Сыплъэгъугъ
Worked examples — Kabardian:
- Узолъагъу — I see you (у- + з- + о- + лъагъу) / past Услъэгъуащ
- Сыболъагъу — You see me (сы- + б- + о- + лъагъу) / past Сыплъэгъуащ
The 3SG absolutive object ("him/it") is zero-marked in both languages (Сэлъэгъу / Солъагъу "I see (him)" carries no overt patient prefix). Alternative Adyghe agent forms — the я-series and dialectal -бэ- — are in Adyghe Variants; the older number-distinguishing plurals under Number in modern Kabardian.
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ О Kbd: Сэ Уэ |
Pres. | Усэлъэгъу | Узолъагъу | Узолъагъу | I see you |
| Pst. | Услъэгъугъ | Услъэгъуащ | Услъэгъуащ | I saw you | |
| Ady: Сэ Шъо Kbd: Сэ Фэ |
Pres. | Шъусэлъэгъу | Фызолъагъу | Фызолъагъу | I see y'all |
| Pst. | Шъуслъэгъугъ | Фыслъэгъуащ | Фыслъэгъуащ | I saw y'all | |
| Ady: Сэ Ар Kbd: Сэ Ар |
Pres. | Сэлъэгъу | Солъагъу | Солъагъу | I see him |
| Pst. | Слъэгъугъ | Слъэгъуащ | Слъэгъуащ | I saw him | |
| Ady: Сэ Ахэр Kbd: Сэ Ахэр |
Pres. | Сэлъэгъух | Солъагъухэ | Солъагъу | I see them |
| Pst. | Слъэгъугъэх | Слъэгъуахэщ | Слъэгъуащ | I saw them | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ О Kbd: Дэ Уэ |
Pres. | Утэлъэгъу | Удолъагъу | Удолъагъу | We see you |
| Pst. | Утлъэгъугъ | Утлъэгъуащ | Утлъэгъуащ | We saw you | |
| Ady: Тэ Шъо Kbd: Дэ Фэ |
Pres. | Шъутэлъэгъу | Фыдолъагъу | Фыдолъагъу | We see y'all |
| Pst. | Шъутлъэгъугъ | Фытлъэгъуащ | Фытлъэгъуащ | We saw y'all | |
| Ady: Тэ Ар Kbd: Дэ Ар |
Pres. | Тэлъэгъу | Долъагъу | Долъагъу | We see him |
| Pst. | Тлъэгъугъ | Тлъэгъуащ | Тлъэгъуащ | We saw him | |
| Ady: Тэ Ахэр Kbd: Дэ Ахэр |
Pres. | Тэлъэгъух | Долъагъухэ | Долъагъу | We see them |
| Pst. | Тлъэгъугъэх | Тлъэгъуахэщ | Тлъэгъуащ | We saw them | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Сэ Kbd: Уэ Сэ |
Pres. | Сыолъэгъу | Сыболъагъу | Сыболъагъу | You see me |
| Pst. | Сыплъэгъугъ | Сыплъэгъуащ | Сыплъэгъуащ | You saw me | |
| Ady: О Тэ Kbd: Уэ Дэ |
Pres. | Тыолъэгъу | Дыболъагъу | Дыболъагъу | You see us |
| Pst. | Тыплъэгъугъ | Дыплъэгъуащ | Дыплъэгъуащ | You saw us | |
| Ady: О Ар Kbd: Уэ Ар |
Pres. | Олъэгъу | Уолъагъу | Уолъагъу | You see him |
| Pst. | Улъэгъугъ | Улъэгъуащ | Улъэгъуащ | You saw him | |
| Ady: О Ахэр Kbd: Уэ Ахэр |
Pres. | Олъэгъух | Уолъагъухэ | Уолъагъу | You see them |
| Pst. | Улъэгъугъэх | Улъэгъуахэщ | Улъэгъуащ | You saw them | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Сэ Kbd: Фэ Сэ |
Pres. | Сышъолъэгъу | Сыволъагъу | Сыволъагъу | Y'all see me |
| Pst. | Сышъулъэгъугъ | Сыфлъэгъуащ | Сыфлъэгъуащ | Y'all saw me | |
| Ady: Шъо Тэ Kbd: Фэ Дэ |
Pres. | Тышъолъэгъу | Дыволъагъу | Дыволъагъу | Y'all see us |
| Pst. | Тышъулъэгъугъ | Дыфлъэгъуащ | Дыфлъэгъуащ | Y'all saw us | |
| Ady: Шъо Ар Kbd: Фэ Ар |
Pres. | Шъолъэгъу | Фолъагъу | Фолъагъу | Y'all see him |
| Pst. | Шъулъэгъугъ | Флъэгъуащ | Флъэгъуащ | Y'all saw him | |
| Ady: Шъо Ахэр Kbd: Фэ Ахэр |
Pres. | Шъолъэгъух | Фолъагъухэ | Фолъагъу | Y'all see them |
| Pst. | Шъулъэгъугъэх | Флъэгъуахэщ | Флъэгъуащ | Y'all saw them | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ащ / Kbd Абы | |||||
| Ady: Ащ Сэ Kbd: Абы Сэ |
Pres. | Селъэгъу | Селъагъу | Селъагъу | He sees me |
| Pst. | Силъэгъугъ | Силъэгъуащ | Силъэгъуащ | He saw me | |
| Ady: Ащ Тэ Kbd: Абы Дэ |
Pres. | Телъэгъу | Делъагъу | Делъагъу | He sees us |
| Pst. | Тилъэгъугъ | Дилъэгъуащ | Дилъэгъуащ | He saw us | |
| Ady: Ащ О Kbd: Абы Уэ |
Pres. | Уелъэгъу | Уелъагъу | Уелъагъу | He sees you |
| Pst. | Уилъэгъугъ | Уилъэгъуащ | Уилъэгъуащ | He saw you | |
| Ady: Ащ Шъо Kbd: Абы Фэ |
Pres. | Шъуелъэгъу | Фелъагъу | Фелъагъу | He sees y'all |
| Pst. | Шъуилъэгъугъ | Филъэгъуащ | Филъэгъуащ | He saw y'all | |
| Ady: Ащ Ар Kbd: Абы Ар |
Pres. | Елъэгъу | Елъагъу | Елъагъу | He sees him |
| Pst. | Ылъэгъугъ | Илъэгъуащ | Илъэгъуащ | He saw him | |
| Ady: Ащ Ахэр Kbd: Абы Ахэр |
Pres. | Елъэгъух | Елъагъухэ | Елъагъу | He sees them |
| Pst. | Ылъэгъугъэх | Илъэгъуахэщ | Илъэгъуащ | He saw them | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэмэ / Kbd Абыхэм | |||||
| Ady: Ахэмэ Сэ Kbd: Абыхэм Сэ |
Pres. | Салъэгъу | Салъагъу | Селъагъу | They see me |
| Pst. | Салъэгъугъ | Салъэгъуащ | Силъэгъуащ | They saw me | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Kbd: Абыхэм Дэ |
Pres. | Талъэгъу | Далъагъу | Делъагъу | They see us |
| Pst. | Талъэгъугъ | Далъэгъуащ | Дилъэгъуащ | They saw us | |
| Ady: Ахэмэ О Kbd: Абыхэм Уэ |
Pres. | Уалъэгъу | Уалъагъу | Уелъагъу | They see you |
| Pst. | Уалъэгъугъ | Уалъэгъуащ | Уилъэгъуащ | They saw you | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Kbd: Абыхэм Фэ |
Pres. | Шъуалъэгъу | Фалъагъу | Фелъагъу | They see y'all |
| Pst. | Шъуалъэгъугъ | Фалъэгъуащ | Филъэгъуащ | They saw y'all | |
| Ady: Ахэмэ Ар Kbd: Абыхэм Ар |
Pres. | Алъэгъу | Ялъагъу | Елъагъу | They see him |
| Pst. | Алъэгъугъ | Ялъэгъуащ | Илъэгъуащ | They saw him | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Kbd: Абыхэм Ахэр |
Pres. | Алъэгъух | Ялъагъухэ | Елъагъу | They see them |
| Pst. | Алъэгъугъэх | Ялъэгъуахэщ | Илъэгъуащ | They saw them | |
In the third person plural the two languages diverge as in the intransitive: Adyghe keeps an overt agent/object plural (е-/я-, -х), while Kabardian's modern plain form is syncretic (Елъагъу = "he/they see(s) him/them"). One point sets the transitive apart: unlike in the intransitive bivalent, the 3PL ergative я- (< а-) does surface in Kabardian — Ялъагъу "they see him", Ятх "they write (it)" — the archaic Base here (see Number in modern Kabardian).
Additional examples
Present transitive:
- ЛӀым бийр еукӀ. — "The man kills the enemy." (ergative subject лӀым, absolutive object бийр; еукӀ marks the 3SG agent).
- Тхылъыр абыхэм ятх. — "They write the book." (3PL agent marked by ergative я-).
Past transitive (no dynamic -о-):
- ЛӀым бийр иукӀащ. — "The man killed the enemy." (3SG past ergative и-, иукӀащ).
- Тхылъыр абыхэм ятхащ. — "They wrote the book." (3PL ergative я- + past -ащ).
- ХьащӀэхэр елъэӀуащ къуаджэдэсхэм ягъэшхэну, ауэ къуаджэдэсхэм ягъэхьэщӀэн ядакъым. — "The guests begged the villagers to feed them, but the villagers refused to host them." (past transitives ядакъым "they did not allow" with 3PL ergative я-, causative ягъэшхэну).
Devoicing in the Kabardian past. In the past the 1PL ergative д- devoices to т- before the voiceless lateral лъ (тлъэгъуащ, not *длъэгъуащ); likewise 2SG б-→п- and 2PL в-→ф-.
Number in modern Kabardian
Modern Kabardian marks neither a 3rd-person-plural ergative (agent) nor a 3rd-person-plural absolutive (object); the singular serves for both, with number on the free pronouns абыхэм / ахэр. "They see them" is normally Абыхэм ахэр елъагъу (singular елъагъу = "he sees him"). The я-/а- agent and -хэ object plural in the Proto-Kabardian column above are the older, number-distinguishing forms:
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Ялъагъу | 3P ERG → 3S ERG | Елъагъу | they see him |
| Ялъэгъуащ | 3P ERG → 3S ERG | Илъэгъуащ | they saw him |
| Солъагъухэ | 3P ABS → 3S ABS | Солъагъу | I see them |
| Слъэгъуахэщ | 3P ABS → 3S ABS | Слъэгъуащ | I saw them |
| Ялъагъухэ | 3P ERG → 3S ERG 3P ABS → 3S ABS | Елъагъу | they see them |
| Ялъэгъуахэщ | 3P ERG → 3S ERG 3P ABS → 3S ABS | Илъэгъуащ | they saw them |
Adyghe Variants
Held back from the main table are the genuine Adyghe alternant forms: the dialectal -бэ- (2SG agent), the я-series (3PL agent), and the 3SG-ergative past ы-/и- alternant (Ылъэгъугъ ~ Илъэгъугъ). Kabardian has no variants of its own here — what used to be listed as Kabardian variants were Proto-Kabardian forms, now shown in the main table's Proto-Kabardian column (and the 2SG-ergative у-/б- alternant sits in the main table too). A dash means no Adyghe variant for that row.
| config ERG-ABS | Tense | Adyghe Standard | Adyghe Variants | English |
|---|---|---|---|---|
| Ady: О сэ Kbd: Уэ сэ |
Pres. | Сыолъэгъу | Сыбэлъэгъу Сыкъэбэлъэгъу | You see me |
| Pst. | Сыплъэгъугъ | — | You saw me | |
| Ady: О ар Kbd: Уэ ар |
Pres. | Олъэгъу | Къэбэлъэгъу | You see him |
| Pst. | Улъэгъугъ | — | You saw him | |
| Ady: О тэ Kbd: Уэ дэ |
Pres. | Тыолъэгъу | Тыбэлъэгъу Тыкъэбэлъэгъу | You see us |
| Pst. | Тыплъэгъугъ | — | You saw us | |
| Ady: О ахэр Kbd: Уэ ахэр |
Pres. | Олъэгъух | Къэбэлъэгъух | You see them |
| Pst. | Улъэгъугъэх | — | You saw them | |
| Ady: Ащ ар Kbd: Абы ар |
Pres. | Елъэгъу | — | He sees him |
| Pst. | Ылъэгъугъ | Илъэгъугъ | He saw him | |
| Ady: Ащ ахэр Kbd: Абы ахэр |
Pres. | Елъэгъух | — | He sees them |
| Pst. | Ылъэгъугъэх | Илъэгъугъэх | He saw them | |
| Ady: Ахэм сэ Kbd: Абыхэм сэ |
Pres. | Салъэгъу | Сялъэгъу | They see me |
| Pst. | Салъэгъугъ | Сялъэгъугъ | They saw me | |
| Ady: Ахэм о Kbd: Абыхэм уэ |
Pres. | Уалъэгъу | Уялъэгъу | They see you |
| Pst. | Уалъэгъугъ | Уялъэгъугъ | They saw you | |
| Ady: Ахэм ар Kbd: Абыхэм ар |
Pres. | Алъэгъу | Ялъэгъу | They see him |
| Pst. | Алъэгъугъ | Ялъэгъугъ | They saw him | |
| Ady: Ахэм тэ Kbd: Абыхэм дэ |
Pres. | Талъэгъу | Тялъэгъу | They see us |
| Pst. | Талъэгъугъ | Тялъэгъугъ | They saw us | |
| Ady: Ахэм шъо Kbd: Абыхэм фэ |
Pres. | Шъуалъэгъу | Шъуялъэгъу | They see y'all |
| Pst. | Шъуалъэгъугъ | Шъуялъэгъугъ | They saw y'all | |
| Ady: Ахэм ахэр Kbd: Абыхэм ахэр |
Pres. | Алъэгъух | Ялъэгъух | They see them |
| Pst. | Алъэгъугъэх | Ялъэгъугъэх | They saw them |
Bivalent Transitive Reflexive Verbs conjugation
When the ergative subject and absolutive direct object of a bivalent transitive verb refer to the same participant, the verb is reflexive. This mirrors the intransitive reflexive: there the object is oblique, so the medial oblique slot takes the reflexive (word-medial з-, Сызэплъыжьы); here the object is absolutive, so the initial absolutive slot takes the reflexive зы- word-initially, while the ergative subject prefix is kept. The model verb is Adyghe ылъэгъун / Kabardian лъагъун "to see (oneself)".[4]
Two features set this paradigm apart from the intransitive reflexive:
| Reflexive sits in… | Reflexive prefix | Refactive suffix | |
|---|---|---|---|
| Intransitive reflexive | the oblique slot (medial) | Ady зэ- / Kbd з-~зэ- | Ady -жьы / Kbd -ыж |
| Transitive reflexive | the absolutive slot (initial) | зы- / зы- (both tenses) | Ady -жьы / Kbd -ж |
Because the reflexive now occupies the leftmost (absolutive) slot, the prefix is uniformly зы- in both tenses; the ergative subject prefix keeps the usual present/past alternations:
| ABS (reflexive) | CIS (directional) | ERG (subject / agent) | DYN (present) | Root + refactive (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | зы- | (къэ-) | с-, о-, е-, … | -э- | лъэгъужьы |
| Adyghe — past | зы- | (къэ-) | с-, п-, ы-, … | — | лъэгъужьы + -гъ |
| Kabardian — present | зы- | (къы-) | з-, б-, е-, … | -о- | лъагъуж |
| Kabardian — past | зы- | (къы-) | с-, п-, и-, … | — | лъэгъуж + -ащ |
Worked examples — Adyghe:
- Зысэлъэгъужьы — I see myself (зы- + с- + э- + лъэгъу-жьы)
- Зыолъэгъужьы — You see yourself (зы- + о- + э- + лъэгъу-жьы)
Worked examples — Kabardian:
- Зысолъагъуж — I see myself (зы- + с- + о- + лъагъу-ж)
- Зыболъагъуж — You see yourself (зы- + б- + о- + лъагъу-ж)
Points to note:
- The ergative subject prefix shows the same present/past alternations as the non-reflexive paradigm: 2SG Ady о-/п-, Kbd б-/п-; 3SG Ady е-/ы-, Kbd е-/и-; Kbd 1PL д-/т-, 2PL в-/ф-; 3PL а- (unchanged).
- Plurality is signalled through the ergative subject (e.g. 3PL а-), since the absolutive slot is always the reflexive зы-.
- The free-phrase column uses the 3rd-person reflexive pronoun Adyghe ежь (pl. ежьхэм) / Kabardian езым (pl. езыхэм), and a repeated personal pronoun for the 1st and 2nd persons.
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Сэ Kbd: Сэ Сэ |
Pres. | Зысэлъэгъужьы | Зысолъагъуж | Зысолъагъуж | I see myself |
| Pst. | Зыслъэгъужьыгъ | Зыслъэгъужащ | Зыслъэгъужащ | I saw myself | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Тэ Kbd: Дэ Дэ |
Pres. | Зытэлъэгъужьы | Зыдолъагъуж | Зыдолъагъуж | We see ourselves |
| Pst. | Зытлъэгъужьыгъ | Зытлъэгъужащ | Зытлъэгъужащ | We saw ourselves | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О О Kbd: Уэ Уэ |
Pres. | Зыолъэгъужьы | Зыболъагъуж | Зыболъагъуж | You see yourself |
| Pst. | Зыплъэгъужьыгъ | Зыплъэгъужащ | Зыплъэгъужащ | You saw yourself | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Шъо Kbd: Фэ Фэ |
Pres. | Зышъолъэгъужьы | Зыволъагъуж | Зыволъагъуж | Y'all see yourselves |
| Pst. | Зышъулъэгъужьыгъ | Зыфлъэгъужащ | Зыфлъэгъужащ | Y'all saw yourselves | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ащ / Kbd Абы | |||||
| Ady: Ащ Ар Kbd: Абы Ар |
Pres. | Зелъэгъужьы | Зелъагъуж | Зелъагъуж | He sees himself |
| Pst. | Зилъэгъужьыгъ | Зилъэгъужащ | Зилъэгъужащ | He saw himself | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэмэ / Kbd Абыхэм | |||||
| Ady: Ахэмэ Ахэр Kbd: Абыхэм Ахэр |
Pres. | Залъэгъужьы | Залъагъуж | Зелъагъуж | They see themselves |
| Pst. | Залъэгъужьыгъ | Залъэгъужащ | Зилъэгъужащ | They saw themselves | |
Number in modern Kabardian
The reflexive's only plural argument is the ergative agent. The transitive 3PL ergative (за- < зы- + а-) is comparatively well preserved, but the modern language still tends to carry the plural on the free pronoun (абыхэм / ахэр) and leave the verb singular (зе-/зи-), as in the non-reflexive transitive (Ялъагъу → Елъагъу).
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Залъагъуж | 3P ERG → 3S ERG | Зелъагъуж | they see themselves |
| Залъэгъужащ | 3P ERG → 3S ERG | Зилъэгъужащ | they saw themselves |
Trivalent Ditransitive Verbs conjugation
A trivalent (ditransitive) verb takes three arguments at once: an ergative agent (the giver), an absolutive theme (the thing or person given), and an oblique recipient. Both languages build the paradigm on the root "to give" — Adyghe ты (infinitive етын) / Kabardian т (етын).[7][4] A full 7×7×7 paradigm runs to several hundred forms, so a representative set is tabulated below.
The key regularity: a linking -р- appears between recipient and agent only when both are 3rd person (below).
Because a trivalent verb has all three arguments at once, it is the one class that fills every slot of the template (theme = ABS, recipient = OBL, agent = ERG):
| ABS (theme) | CIS (directional) | OBL (recipient) | ERG (agent) | DYN (present) | Root (+ tense) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe — present | theme prefix | (къы-) | recipient prefix | agent prefix | -э- | ты |
| Adyghe — past | theme prefix | (къы-) | recipient prefix | agent prefix | — | ты + -гъ |
| Kabardian — present | theme prefix | (къы-) | recipient prefix | agent prefix | -о- | т |
| Kabardian — past | theme prefix | (къы-) | recipient prefix | agent prefix | — | т + -ащ |
The person prefixes that go into the three variable slots (1SG, 2SG, 3SG, 1PL, 2PL, 3PL; allomorphs in slashes/parentheses, Ø = zero):
| Slot | Adyghe | Kabardian |
|---|---|---|
| Theme (ABS) | у-/сы-/Ø/ты-/шъу-/Ø | у-/с(ы)-/Ø/д(ы)-/ф(ы)-/Ø |
| Recipient (OBL) | с-/о-/е-/т-/шъо-/а- | з/с-/у-/е(и)-/д-/ф-/я(а)- |
| Agent (ERG) | с-/о-(п-)/е-(ы-)/т-/шъу-/а- | з/с-/б(п)-/е(и)-/д(т)-/в(ф)-/а- |
Worked examples — Adyghe:
- Уесэты — I give you to him (у- + е- + с- + э- + ты); past Уестыгъ
- Къыосэты — I give it to you (къы- + о- + с- + э- + ты); past Къыостыгъ
Worked examples — Kabardian:
- Узот — I give you to him (у- + е- + з- + о- + т); past Уестащ
- Къызет — He gives it to me (къы- + з- + е- + т); past Къыситащ
The linking consonant -р-: when it appears
A linking consonant -р- is inserted at the oblique–ergative boundary if and only if both the oblique recipient and the ergative agent are 3rd person. The reason is phonological: the 3rd-person oblique (е-/я-) and ergative (е-/а-) are both vowel prefixes, and -р- bridges the hiatus; a 1st/2nd-person prefix in either slot breaks the hiatus, so no bridge is needed. The absolutive theme plays no part.
When triggered, the 3rd-person ergative surfaces as linking -ре- (3sg present) / -ри- (3sg past) / -ра- (3pl). What happens to the 3sg singular oblique in front of it differs between the two languages — see The hidden Oblique prefix below.
| Meaning | OBL 3rd? | ERG 3rd? | -р-? | Adyghe | Kabardian |
|---|---|---|---|---|---|
| he gives me to him | yes | yes | yes | сыреты | срет |
| he gives it to him | yes | yes | yes | реты | ирет |
| he gives me to you | no (2) | yes | no | сыкъыуеты | сыкъыует |
| he gives it to me | no (1) | yes | no | къысеты | къызет |
| he gives them to you | no (2) | yes | no | къыуетых | къыует |
| I give you to him | yes | no (1) | no | уесэты | узот |
| you give me to them | yes | no (2) | no | саоты | сыбот |
| I give it to him | yes | no (1) | no | есэты | изот |
| you give them to him | yes | no (2) | no | еотых | ибот |
Standard Paradigm
- (Sorted by Ergative Agent, then Absolutive Theme, then Oblique Recipient.)*
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ О Ащ Kbd: Сэ Уэ Абы |
Pres. | Уесэты | Узот | Узот | I give you to him |
| Pst. | Уестгъ | Уестащ | Уестащ | I gave you to him | |
| Ady: Сэ О Ахэмэ Kbd: Сэ Уэ Абыхэм |
Pres. | Уасэты | Уазот | Узот | I give you to them |
| Pst. | Уастгъ | Уастащ | Уестащ | I gave you to them | |
| Ady: Сэ Шъо Ащ Kbd: Сэ Фэ Абы |
Pres. | Шъуесэты | Фызот | Фызот | I give y'all to him |
| Pst. | Шъуестгъ | Фестащ | Фестащ | I gave y'all to him | |
| Ady: Сэ Шъо Ахэмэ Kbd: Сэ Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуасэты | Фазот | Фызот | I give y'all to them |
| Pst. | Шъуастгъ | Фастащ | Фестащ | I gave y'all to them | |
| Ady: Сэ Ар О Kbd: Сэ Ар Уэ |
Pres. | Къыосэты | Узот | Узот | I give him to you |
| Pst. | Къыостгъ | Уэстащ | Уэстащ | I gave him to you | |
| Ady: Сэ Ар Шъо Kbd: Сэ Ар Фэ |
Pres. | Къышъосэты | Фызот | Фызот | I give him to y'all |
| Pst. | Къышъостгъ | Фэстащ | Фэстащ | I gave him to y'all | |
| Ady: Сэ Ар Ащ Kbd: Сэ Ар Абы |
Pres. | Есэты | Изот | Изот | I give him to him |
| Pst. | Естгъ | Естащ | Естащ | I gave him to him | |
| Ady: Сэ Ар Ахэмэ Kbd: Сэ Ар Абыхэм |
Pres. | Асэты | Язот | Изот | I give him to them |
| Pst. | Астгъ | Ястащ | Естащ | I gave him to them | |
| Ady: Сэ Ахэр О Kbd: Сэ Ахэр Уэ |
Pres. | Къыосэтых | Узотыхэ | Узот | I give them to you |
| Pst. | Къыостгъэх | Уэстахэщ | Уэстащ | I gave them to you | |
| Ady: Сэ Ахэр Шъо Kbd: Сэ Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъосэтых | Фызотыхэ | Фызот | I give them to y'all |
| Pst. | Къышъостгъэх | Фэстахэщ | Фэстащ | I gave them to y'all | |
| Ady: Сэ Ахэр Ащ Kbd: Сэ Ахэр Абы |
Pres. | Есэтых | Изотыхэ | Изот | I give them to him |
| Pst. | Естгъэх | Естахэщ | Естащ | I gave them to him | |
| Ady: Сэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Сэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Асэтых | Язотыхэ | Изот | I give them to them |
| Pst. | Астгъэх | Ястахэщ | Естащ | I gave them to them | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ О Ащ Kbd: Дэ Уэ Абы |
Pres. | Уетэты | Удот | Удот | We give you to him |
| Pst. | Уеттгъ | Уеттащ | Уеттащ | We gave you to him | |
| Ady: Тэ О Ахэмэ Kbd: Дэ Уэ Абыхэм |
Pres. | Уатэты | Уадот | Удот | We give you to them |
| Pst. | Уаттгъ | Уаттащ | Уеттащ | We gave you to them | |
| Ady: Тэ Шъо Ащ Kbd: Дэ Фэ Абы |
Pres. | Шъуетэты | Фыдот | Фыдот | We give y'all to him |
| Pst. | Шъуеттгъ | Феттащ | Феттащ | We gave y'all to him | |
| Ady: Тэ Шъо Ахэмэ Kbd: Дэ Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуатэты | Фадот | Фыдот | We give y'all to them |
| Pst. | Шъуаттгъ | Фаттащ | Феттащ | We gave y'all to them | |
| Ady: Тэ Ар О Kbd: Дэ Ар Уэ |
Pres. | Къыотэты | Удот | Удот | We give him to you |
| Pst. | Къыоттгъ | Уэттащ | Уэттащ | We gave him to you | |
| Ady: Тэ Ар Шъо Kbd: Дэ Ар Фэ |
Pres. | Къышъотэты | Фыдот | Фыдот | We give him to y'all |
| Pst. | Къышъоттгъ | Фэттащ | Фэттащ | We gave him to y'all | |
| Ady: Тэ Ар Ащ Kbd: Дэ Ар Абы |
Pres. | Етэты | Идот | Идот | We give him to him |
| Pst. | Еттгъ | Еттащ | Еттащ | We gave him to him | |
| Ady: Тэ Ар Ахэмэ Kbd: Дэ Ар Абыхэм |
Pres. | Атэты | Ядот | Идот | We give him to them |
| Pst. | Аттгъ | Яттащ | Еттащ | We gave him to them | |
| Ady: Тэ Ахэр О Kbd: Дэ Ахэр Уэ |
Pres. | Къыотэтых | Удотыхэ | Удот | We give them to you |
| Pst. | Къыоттгъэх | Уэттахэщ | Уэттащ | We gave them to you | |
| Ady: Тэ Ахэр Шъо Kbd: Дэ Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъотэтых | Фыдотыхэ | Фыдот | We give them to y'all |
| Pst. | Къышъоттгъэх | Фэттахэщ | Фэттащ | We gave them to y'all | |
| Ady: Тэ Ахэр Ащ Kbd: Дэ Ахэр Абы |
Pres. | Етэтых | Идотыхэ | Идот | We give them to him |
| Pst. | Еттгъэх | Еттахэщ | Еттащ | We gave them to him | |
| Ady: Тэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Дэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Атэтых | Ядотыхэ | Идот | We give them to them |
| Pst. | Аттгъэх | Яттахэщ | Еттащ | We gave them to them | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Сэ Ащ Kbd: Уэ Сэ Абы |
Pres. | Сеоты | Сыбот | Сыбот | You give me to him |
| Pst. | Септгъ | Септащ | Септащ | You gave me to him | |
| Ady: О Сэ Ахэмэ Kbd: Уэ Сэ Абыхэм |
Pres. | Саоты | Сабот | Сыбот | You give me to them |
| Pst. | Саптгъ | Саптащ | Септащ | You gave me to them | |
| Ady: О Тэ Ащ Kbd: Уэ Дэ Абы |
Pres. | Теоты | Дыбот | Дыбот | You give us to him |
| Pst. | Тептгъ | Дептащ | Дептащ | You gave us to him | |
| Ady: О Тэ Ахэмэ Kbd: Уэ Дэ Абыхэм |
Pres. | Таоты | Дабот | Дыбот | You give us to them |
| Pst. | Таптгъ | Даптащ | Дептащ | You gave us to them | |
| Ady: О Ар Сэ Kbd: Уэ Ар Сэ |
Pres. | Къысэоты | Къызыбот | Къызыбот | You give him to me |
| Pst. | Къысэптгъ | Къызэптащ | Къызэптащ | You gave him to me | |
| Ady: О Ар Тэ Kbd: Уэ Ар Дэ |
Pres. | Къытэоты | Къыдыбот | Къыдыбот | You give him to us |
| Pst. | Къытэптгъ | Къыдэптащ | Къыдэптащ | You gave him to us | |
| Ady: О Ар Ащ Kbd: Уэ Ар Абы |
Pres. | Еоты | Ибот | Ибот | You give him to him |
| Pst. | Ептгъ | Ептащ | Ептащ | You gave him to him | |
| Ady: О Ар Ахэмэ Kbd: Уэ Ар Абыхэм |
Pres. | Аоты | Ябот | Ибот | You give him to them |
| Pst. | Аптгъ | Яптащ | Ептащ | You gave him to them | |
| Ady: О Ахэр Сэ Kbd: Уэ Ахэр Сэ |
Pres. | Къысэотых | Къызыбот | Къызыбот | You give them to me |
| Pst. | Къысэптгъэх | Къызэптахэщ | Къызэптащ | You gave them to me | |
| Ady: О Ахэр Тэ Kbd: Уэ Ахэр Дэ |
Pres. | Къытэотых | Къыдыбот | Къыдыбот | You give them to us |
| Pst. | Къытэптгъэх | Къыдэптахэщ | Къыдэптащ | You gave them to us | |
| Ady: О Ахэр Ащ Kbd: Уэ Ахэр Абы |
Pres. | Еотых | Иботыхэ | Ибот | You give them to him |
| Pst. | Ептгъэх | Ептахэщ | Ептащ | You gave them to him | |
| Ady: О Ахэр Ахэмэ Kbd: Уэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Аотых | Яботыхэ | Ибот | You give them to them |
| Pst. | Аптгъэх | Яптахэщ | Ептащ | You gave them to them | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Сэ Ащ Kbd: Фэ Сэ Абы |
Pres. | Сешъоты | Сывот | Сывот | Y'all give me to him |
| Pst. | Сешъутгъ | Сефтащ | Сефтащ | Y'all gave me to him | |
| Ady: Шъо Сэ Ахэмэ Kbd: Фэ Сэ Абыхэм |
Pres. | Сашъоты | Савот | Сывот | Y'all give me to them |
| Pst. | Сашъутгъ | Сафтащ | Сефтащ | Y'all gave me to them | |
| Ady: Шъо Тэ Ащ Kbd: Фэ Дэ Абы |
Pres. | Тешъоты | Дывот | Дывот | Y'all give us to him |
| Pst. | Тешъутгъ | Дефтащ | Дефтащ | Y'all gave us to him | |
| Ady: Шъо Тэ Ахэмэ Kbd: Фэ Дэ Абыхэм |
Pres. | Ташъоты | Давот | Дывот | Y'all give us to them |
| Pst. | Ташъутгъ | Дафтащ | Дефтащ | Y'all gave us to them | |
| Ady: Шъо Ар Сэ Kbd: Фэ Ар Сэ |
Pres. | Къысэшъоты | Къызывот | Къызывот | Y'all give him to me |
| Pst. | Къысэшъутгъ | Къызэфтащ | Къызэфтащ | Y'all gave him to me | |
| Ady: Шъо Ар Тэ Kbd: Фэ Ар Дэ |
Pres. | Къытэшъоты | Къыдывот | Къыдывот | Y'all give him to us |
| Pst. | Къытэшъутгъ | Къыдэфтащ | Къыдэфтащ | Y'all gave him to us | |
| Ady: Шъо Ар Ащ Kbd: Фэ Ар Абы |
Pres. | Ешъоты | Ивот | Ивот | Y'all give him to him |
| Pst. | Ешъутгъ | Ефтащ | Ефтащ | Y'all gave him to him | |
| Ady: Шъо Ар Ахэмэ Kbd: Фэ Ар Абыхэм |
Pres. | Ашъоты | Явот | Ивот | Y'all give him to them |
| Pst. | Ашъутгъ | Яфтащ | Ефтащ | Y'all gave him to them | |
| Ady: Шъо Ахэр Сэ Kbd: Фэ Ахэр Сэ |
Pres. | Къысэшъотых | Къызывот | Къызывот | Y'all give them to me |
| Pst. | Къысэшъутгъэх | Къызэфтахэщ | Къызэфтащ | Y'all gave them to me | |
| Ady: Шъо Ахэр Тэ Kbd: Фэ Ахэр Дэ |
Pres. | Къытэшъотых | Къыдывот | Къыдывот | Y'all give them to us |
| Pst. | Къытэшъутгъэх | Къыдэфтахэщ | Къыдэфтащ | Y'all gave them to us | |
| Ady: Шъо Ахэр Ащ Kbd: Фэ Ахэр Абы |
Pres. | Ешъотых | Ивотыхэ | Ивот | Y'all give them to him |
| Pst. | Ешъутгъэх | Ефтахэщ | Ефтащ | Y'all gave them to him | |
| Ady: Шъо Ахэр Ахэмэ Kbd: Фэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Ашъотых | Явотыхэ | Ивот | Y'all give them to them |
| Pst. | Ашъутгъэх | Яфтахэщ | Ефтащ | Y'all gave them to them | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ащ / Kbd Абы | |||||
| Ady: Ащ Сэ О Kbd: Абы Сэ Уэ |
Pres. | Сыкъыуеты | Сыкъыует | Сыкъыует | He gives me to you |
| Pst. | Сыкъыуитгъ | Сыкъыуитащ | Сыкъыуитащ | He gave me to you | |
| Ady: Ащ Сэ Шъо Kbd: Абы Сэ Фэ |
Pres. | Сыкъышъуеты | Сыкъывет | Сыкъывет | He gives me to y'all |
| Pst. | Сыкъышъуитгъ | Сыкъыфитащ | Сыкъыфитащ | He gave me to y'all | |
| Ady: Ащ Сэ Ащ Kbd: Абы Сэ Абы |
Pres. | Среты | Срет | Срет | He gives me to him |
| Pst. | Сритгъ | Сыритащ | Сыритащ | He gave me to him | |
| Ady: Ащ Сэ Ахэмэ Kbd: Абы Сэ Абыхэм |
Pres. | Сареты | Сарет | Срет | He gives me to them |
| Pst. | Саритгъ | Саритащ | Сыритащ | He gave me to them | |
| Ady: Ащ Тэ О Kbd: Абы Дэ Уэ |
Pres. | Тыкъыуеты | Дыкъыует | Дыкъыует | He gives us to you |
| Pst. | Тыкъыуитгъ | Дыкъыуитащ | Дыкъыуитащ | He gave us to you | |
| Ady: Ащ Тэ Шъо Kbd: Абы Дэ Фэ |
Pres. | Тыкъышъуеты | Дыкъывет | Дыкъывет | He gives us to y'all |
| Pst. | Тыкъышъуитгъ | Дыкъыфитащ | Дыкъыфитащ | He gave us to y'all | |
| Ady: Ащ Тэ Ащ Kbd: Абы Дэ Абы |
Pres. | Треты | Дрет | Дрет | He gives us to him |
| Pst. | Тритгъ | Дыритащ | Дыритащ | He gave us to him | |
| Ady: Ащ Тэ Ахэмэ Kbd: Абы Дэ Абыхэм |
Pres. | Тареты | Дарет | Дрет | He gives us to them |
| Pst. | Таритгъ | Даритащ | Дыритащ | He gave us to them | |
| Ady: Ащ О Сэ Kbd: Абы Уэ Сэ |
Pres. | Укъысеты | Укъызет | Укъызет | He gives you to me |
| Pst. | Укъыситгъ | Укъыситащ | Укъыситащ | He gave you to me | |
| Ady: Ащ О Тэ Kbd: Абы Уэ Дэ |
Pres. | Укъытеты | Укъыдет | Укъыдет | He gives you to us |
| Pst. | Укъытитгъ | Укъыдитащ | Укъыдитащ | He gave you to us | |
| Ady: Ащ О Ащ Kbd: Абы Уэ Абы |
Pres. | Уреты | Урет | Урет | He gives you to him |
| Pst. | Уритгъ | Уритащ | Уритащ | He gave you to him | |
| Ady: Ащ О Ахэмэ Kbd: Абы Уэ Абыхэм |
Pres. | Уареты | Уарет | Урет | He gives you to them |
| Pst. | Уаритгъ | Уаритащ | Уритащ | He gave you to them | |
| Ady: Ащ Шъо Сэ Kbd: Абы Фэ Сэ |
Pres. | Шъукъысеты | Фыкъызет | Фыкъызет | He gives y'all to me |
| Pst. | Шъукъыситгъ | Фыкъыситащ | Фыкъыситащ | He gave y'all to me | |
| Ady: Ащ Шъо Тэ Kbd: Абы Фэ Дэ |
Pres. | Шъукъытеты | Фыкъыдет | Фыкъыдет | He gives y'all to us |
| Pst. | Шъукъытитгъ | Фыкъыдитащ | Фыкъыдитащ | He gave y'all to us | |
| Ady: Ащ Шъо Ащ Kbd: Абы Фэ Абы |
Pres. | Шъуреты | Фрет | Фрет | He gives y'all to him |
| Pst. | Шъуритгъ | Фритащ | Фритащ | He gave y'all to him | |
| Ady: Ащ Шъо Ахэмэ Kbd: Абы Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуареты | Фарет | Фрет | He gives y'all to them |
| Pst. | Шъуаритгъ | Фаритащ | Фритащ | He gave y'all to them | |
| Ady: Ащ Ар Сэ Kbd: Абы Ар Сэ |
Pres. | Къысеты | Къызет | Къызет | He gives him to me |
| Pst. | Къыситгъ | Къыситащ | Къыситащ | He gave him to me | |
| Ady: Ащ Ар Тэ Kbd: Абы Ар Дэ |
Pres. | Къытеты | Къыдет | Къыдет | He gives him to us |
| Pst. | Къытитгъ | Къыдитащ | Къыдитащ | He gave him to us | |
| Ady: Ащ Ар О Kbd: Абы Ар Уэ |
Pres. | Къыуеты | Къыует | Къыует | He gives him to you |
| Pst. | Къыуитгъ | Къыуитащ | Къыуитащ | He gave him to you | |
| Ady: Ащ Ар Шъо Kbd: Абы Ар Фэ |
Pres. | Къышъуеты | Къывет | Къывет | He gives him to y'all |
| Pst. | Къышъуитгъ | Къыфитащ | Къыфитащ | He gave him to y'all | |
| Ady: Ащ Ар Ащ Kbd: Абы Ар Абы |
Pres. | Реты | Ирет | Ирет | He gives him to him |
| Pst. | Ритгъ | Иритащ | Иритащ | He gave him to him | |
| Ady: Ащ Ар Ахэмэ Kbd: Абы Ар Абыхэм |
Pres. | Ареты | Ярет | Ирет | He gives him to them |
| Pst. | Аритгъ | Яритащ | Иритащ | He gave him to them | |
| Ady: Ащ Ахэр Сэ Kbd: Абы Ахэр Сэ |
Pres. | Къысетых | Къызетыхэ | Къызет | He gives them to me |
| Pst. | Къыситгъэх | Къыситахэщ | Къыситащ | He gave them to me | |
| Ady: Ащ Ахэр Тэ Kbd: Абы Ахэр Дэ |
Pres. | Къытетых | Къыдетыхэ | Къыдет | He gives them to us |
| Pst. | Къытитгъэх | Къыдитахэщ | Къыдитащ | He gave them to us | |
| Ady: Ащ Ахэр О Kbd: Абы Ахэр Уэ |
Pres. | Къыуетых | Къыуетыхэ | Къыует | He gives them to you |
| Pst. | Къыуитгъэх | Къыуитахэщ | Къыуитащ | He gave them to you | |
| Ady: Ащ Ахэр Шъо Kbd: Абы Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъуетых | Къыветыхэ | Къывет | He gives them to y'all |
| Pst. | Къышъуитгъэх | Къыфитахэщ | Къыфитащ | He gave them to y'all | |
| Ady: Ащ Ахэр Ащ Kbd: Абы Ахэр Абы |
Pres. | Ретых | Иретыхэ | Ирет | He gives them to him |
| Pst. | Ритгъэх | Иритахэщ | Иритащ | He gave them to him | |
| Ady: Ащ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абы Ахэр Абыхэм |
Pres. | Аретых | Яретыхэ | Ирет | He gives them to them |
| Pst. | Аритгъэх | Яритахэщ | Иритащ | He gave them to them | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэмэ / Kbd Абыхэм | |||||
| Ady: Ахэмэ Сэ О Kbd: Абыхэм Сэ Уэ |
Pres. | Сыкъыуаты | Сыкъыуат | Сыкъыует | They give me to you |
| Pst. | Сыкъыуатгъ | Сыкъыуатащ | Сыкъыуитащ | They gave me to you | |
| Ady: Ахэмэ Сэ Шъо Kbd: Абыхэм Сэ Фэ |
Pres. | Сыкъышъуаты | Сыкъыват | Сыкъывет | They give me to y'all |
| Pst. | Сыкъышъуатгъ | Сыкъыфатащ | Сыкъыфитащ | They gave me to y'all | |
| Ady: Ахэмэ Сэ Ащ Kbd: Абыхэм Сэ Абы |
Pres. | Сраты | Сырат | Срет | They give me to him |
| Pst. | Сратгъ | Сыратащ | Сыритащ | They gave me to him | |
| Ady: Ахэмэ Сэ Ахэмэ Kbd: Абыхэм Сэ Абыхэм |
Pres. | Сараты | Сарат | Срет | They give me to them |
| Pst. | Саратгъ | Саратащ | Сыритащ | They gave me to them | |
| Ady: Ахэмэ Тэ О Kbd: Абыхэм Дэ Уэ |
Pres. | Тыкъыуаты | Дыкъыуат | Дыкъыует | They give us to you |
| Pst. | Тыкъыуатгъ | Дыкъыуатащ | Дыкъыуитащ | They gave us to you | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Шъо Kbd: Абыхэм Дэ Фэ |
Pres. | Тыкъышъуаты | Дыкъыват | Дыкъывет | They give us to y'all |
| Pst. | Тыкъышъуатгъ | Дыкъыфатащ | Дыкъыфитащ | They gave us to y'all | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Ащ Kbd: Абыхэм Дэ Абы |
Pres. | Траты | Дырат | Дрет | They give us to him |
| Pst. | Тратгъ | Дыратащ | Дыритащ | They gave us to him | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Ахэмэ Kbd: Абыхэм Дэ Абыхэм |
Pres. | Тараты | Дарат | Дрет | They give us to them |
| Pst. | Таратгъ | Даратащ | Дыритащ | They gave us to them | |
| Ady: Ахэмэ О Сэ Kbd: Абыхэм Уэ Сэ |
Pres. | Укъысаты | Укъызат | Укъызет | They give you to me |
| Pst. | Укъысатгъ | Укъызатащ | Укъыситащ | They gave you to me | |
| Ady: Ахэмэ О Тэ Kbd: Абыхэм Уэ Дэ |
Pres. | Укъытаты | Укъыдат | Укъыдет | They give you to us |
| Pst. | Укъытатгъ | Укъыдатащ | Укъыдитащ | They gave you to us | |
| Ady: Ахэмэ О Ащ Kbd: Абыхэм Уэ Абы |
Pres. | Ураты | Урат | Урет | They give you to him |
| Pst. | Уратгъ | Уратащ | Уритащ | They gave you to him | |
| Ady: Ахэмэ О Ахэмэ Kbd: Абыхэм Уэ Абыхэм |
Pres. | Уараты | Уарат | Урет | They give you to them |
| Pst. | Уаратгъ | Уаратащ | Уритащ | They gave you to them | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Сэ Kbd: Абыхэм Фэ Сэ |
Pres. | Шъукъысаты | Фыкъызат | Фыкъызет | They give y'all to me |
| Pst. | Шъукъысатгъ | Фыкъызатащ | Фыкъыситащ | They gave y'all to me | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Тэ Kbd: Абыхэм Фэ Дэ |
Pres. | Шъукъытаты | Фыкъыдат | Фыкъыдет | They give y'all to us |
| Pst. | Шъукъытатгъ | Фыкъыдатащ | Фыкъыдитащ | They gave y'all to us | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Ащ Kbd: Абыхэм Фэ Абы |
Pres. | Шъураты | Фырат | Фрет | They give y'all to him |
| Pst. | Шъуратгъ | Фыратащ | Фритащ | They gave y'all to him | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Ахэмэ Kbd: Абыхэм Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъуараты | Фарат | Фрет | They give y'all to them |
| Pst. | Шъуаратгъ | Фаратащ | Фритащ | They gave y'all to them | |
| Ady: Ахэмэ Ар Сэ Kbd: Абыхэм Ар Сэ |
Pres. | Къысаты | Къызат | Къызет | They give him to me |
| Pst. | Къысатгъ | Къызатащ | Къыситащ | They gave him to me | |
| Ady: Ахэмэ Ар Тэ Kbd: Абыхэм Ар Дэ |
Pres. | Къытаты | Къыдат | Къыдет | They give him to us |
| Pst. | Къытатгъ | Къыдатащ | Къыдитащ | They gave him to us | |
| Ady: Ахэмэ Ар О Kbd: Абыхэм Ар Уэ |
Pres. | Къыуаты | Къыуат | Къыует | They give him to you |
| Pst. | Къыуатгъ | Къыуатащ | Къыуитащ | They gave him to you | |
| Ady: Ахэмэ Ар Шъо Kbd: Абыхэм Ар Фэ |
Pres. | Къышъуаты | Къыват | Къывет | They give him to y'all |
| Pst. | Къышъуатгъ | Къыфатащ | Къыфитащ | They gave him to y'all | |
| Ady: Ахэмэ Ар Ащ Kbd: Абыхэм Ар Абы |
Pres. | Раты | Ират | Ирет | They give him to him |
| Pst. | Ратгъ | Иратащ | Иритащ | They gave him to him | |
| Ady: Ахэмэ Ар Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ар Абыхэм |
Pres. | Араты | Ярат | Ирет | They give him to them |
| Pst. | Аратгъ | Яратащ | Иритащ | They gave him to them | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Сэ Kbd: Абыхэм Ахэр Сэ |
Pres. | Къысатых | Къызатыхэ | Къызет | They give them to me |
| Pst. | Къысатгъэх | Къызатахэщ | Къыситащ | They gave them to me | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Тэ Kbd: Абыхэм Ахэр Дэ |
Pres. | Къытатых | Къыдатыхэ | Къыдет | They give them to us |
| Pst. | Къытатгъэх | Къыдатахэщ | Къыдитащ | They gave them to us | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр О Kbd: Абыхэм Ахэр Уэ |
Pres. | Къыуатых | Къыуатыхэ | Къыует | They give them to you |
| Pst. | Къыуатгъэх | Къыуатахэщ | Къыуитащ | They gave them to you | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Шъо Kbd: Абыхэм Ахэр Фэ |
Pres. | Къышъуатых | Къыватыхэ | Къывет | They give them to y'all |
| Pst. | Къышъуатгъэх | Къыфатахэщ | Къыфитащ | They gave them to y'all | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ащ Kbd: Абыхэм Ахэр Абы |
Pres. | Ратых | Иратыхэ | Ирет | They give them to him |
| Pst. | Ратгъэх | Иратахэщ | Иритащ | They gave them to him | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ахэр Абыхэм |
Pres. | Аратых | Яратыхэ | Ирет | They give them to them |
| Pst. | Аратгъэх | Яратахэщ | Иритащ | They gave them to them | |
The hidden Oblique prefix: Adyghe vs. Kabardian
Once the linking -р- is inserted, the two languages treat the 3rd-person singular oblique differently. Kabardian keeps it visible: "he gives it to him" is Иреты / Ирет (Ø·и·ре·т). Standard Adyghe drops the word-initial oblique, giving Реты (ططре·ты) — probably from an older *ыреты, the weak ы eliding word-initially.
The deletion is only word-initial. When a preceding prefix protects the 3SG oblique, its slot survives: with the cislocative къыреты (not *къреты); with 1SG/2SG absolutives сыреты "he gives me to him", уреты "he gives you to him". The plural oblique а- never drops: ареты, къареты, сареты, уареты. The same holds for all trivalent roots, e.g. ехьыл1эн "to carry to" → рехьыл1э.
| Underlying structure | Kabardian | Adyghe | Translation |
|---|---|---|---|
| Ø · и · р · е · ты | Иреты | Реты | He gives it to him |
| Ø · и · р · а · ты | Ираты | Раты | They give it to him |
| Ø · я · р · е · ты (plural OBL) | Яреты | Ареты | He gives it to them |
| Ø · я · р · а · ты (plural OBL + ERG) | Яраты | Араты | They give it to them |
| Ø · и · р · е · хьыл1э | Ирехьыл1э | Рехьыл1э | It concerns him |
Number in modern Kabardian
Modern Kabardian marks no 3rd-person plural on the verb for any of the three arguments — agent, theme, recipient — using the singular throughout and carrying plurality on the free pronouns (абыхэм, ахэр). "They give them to them" uses the singular ирет (= "he gives it to him"). The я- / -ра- / -хэ forms in the Proto-Kabardian column above are the older ones; the more arguments are plural, the more collapse onto the singular at once:
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Язот | 3P OBL → 3S OBL | Изот | I give it to them |
| Ястащ | 3P OBL → 3S OBL | Естащ | I gave it to them |
| Ярат | 3P ERG → 3S ERG 3P OBL → 3S OBL | Ирет | they give it to them |
| Яратхэ | 3P ERG → 3S ERG 3P ABS → 3S ABS 3P OBL → 3S OBL | Ирет | they give them to them |
Adyghe Variants
Gathered here are the Adyghe alternants held back — the я-series (3PL recipient) and dialectal -бэ- (2SG agent); the Standard column repeats the main-table form, and a dash marks no Adyghe variant for that row. (Kabardian has no variants of its own — its older number-distinguishing forms are the Proto-Kabardian column in the main table; see Number in modern Kabardian.)
| config ERG-ABS-OBL | Tense | Adyghe Standard | Adyghe Variants | English |
|---|---|---|---|---|
| Ady: Сэ о ахэм Kbd: Сэ уэ абыхэм |
Pres. | Уасэты | Уясэты | I give you to them |
| Pst. | Уастыгъ | Уястыгъ | I gave you to them | |
| Ady: Сэ ар ахэм Kbd: Сэ ар абыхэм |
Pres. | Асэты | Ясэты | I give it to them |
| Pst. | Астыгъ | Ястыгъ | I gave it to them | |
| Ady: Сэ шъо ахэм Kbd: Сэ фэ абыхэм |
Pres. | Шъуасэты | Шъуясэты | I give y'all to them |
| Pst. | Шъуастыгъ | Шъуястыгъ | I gave y'all to them | |
| Ady: Сэ ахэр ахэм Kbd: Сэ ахэр абыхэм |
Pres. | Асэтых | Ясэтых | I give them to them |
| Pst. | Астыгъэх | Ястыгъэх | I gave them to them | |
| Ady: О сэ ащ Kbd: Уэ сэ абы |
Pres. | Сеоты | Себэты Сыкъебэты | You give me to him |
| Pst. | Септыгъ | — | You gave me to him | |
| Ady: О сэ ахэм Kbd: Уэ сэ абыхэм |
Pres. | Саоты | Сяоты Сабэты Сыкъабэты | You give me to them |
| Pst. | Саптыгъ | Сяптыгъ | You gave me to them | |
| Ady: О ар сэ Kbd: Уэ ар сэ |
Pres. | — | Къысэбэты | You give it to me |
| Pst. | — | — | You gave it to me | |
| Ady: О ар ащ Kbd: Уэ ар абы |
Pres. | Еоты | Ебэты Къебэты | You give it to him |
| Pst. | Ептыгъ | — | You gave it to him | |
| Ady: О ар тэ Kbd: Уэ ар дэ |
Pres. | — | Къытэбэты | You give it to us |
| Pst. | — | — | You gave it to us | |
| Ady: О ар ахэм Kbd: Уэ ар абыхэм |
Pres. | Аоты | Яоты Абэты Ябэты Къабэты | You give it to them |
| Pst. | Аптыгъ | Яптыгъ | You gave it to them | |
| Ady: О тэ ащ Kbd: Уэ дэ абы |
Pres. | Теоты | Тебэты Тыкъебэты | You give us to him |
| Pst. | Тептыгъ | — | You gave us to him | |
| Ady: О тэ ахэм Kbd: Уэ дэ абыхэм |
Pres. | Таоты | Тяоты Табэты Тыкъабэты | You give us to them |
| Pst. | Таптыгъ | Тяптыгъ | You gave us to them | |
| Ady: О ахэр сэ Kbd: Уэ ахэр сэ |
Pres. | — | Къысэбэтых | You give them to me |
| Pst. | — | — | You gave them to me | |
| Ady: О ахэр ащ Kbd: Уэ ахэр абы |
Pres. | Еотых | Ебэтых Къебэтых | You give them to him |
| Pst. | Ептыгъэх | — | You gave them to him | |
| Ady: О ахэр тэ Kbd: Уэ ахэр дэ |
Pres. | — | Къытэбэтых | You give them to us |
| Pst. | — | — | You gave them to us | |
| Ady: О ахэр ахэм Kbd: Уэ ахэр абыхэм |
Pres. | Аотых | Яотых Абэтых Ябэтых Къабэтых | You give them to them |
| Pst. | Аптыгъэх | Яптыгъэх | You gave them to them | |
| Ady: Ащ сэ ахэм Kbd: Абы сэ абыхэм |
Pres. | Сареты | Сяреты | He gives me to them |
| Pst. | Саритыгъ | Сяритыгъ | He gave me to them | |
| Ady: Ащ о ахэм Kbd: Абы уэ абыхэм |
Pres. | Уареты | Уяреты | He gives you to them |
| Pst. | Уаритыгъ | Уяритыгъ | He gave you to them | |
| Ady: Ащ ар ахэм Kbd: Абы ар абыхэм |
Pres. | Ареты | Яреты | He gives it to them |
| Pst. | Аритыгъ | Яритыгъ | He gave it to them | |
| Ady: Ащ тэ ахэм Kbd: Абы дэ абыхэм |
Pres. | Тареты | Тяреты | He gives us to them |
| Pst. | Таритыгъ | Тяритыгъ | He gave us to them | |
| Ady: Ащ шъо ахэм Kbd: Абы фэ абыхэм |
Pres. | Шъуареты | Шъуяреты | He gives y'all to them |
| Pst. | Шъуаритыгъ | Шъуяритыгъ | He gave y'all to them | |
| Ady: Ащ ахэр ахэм Kbd: Абы ахэр абыхэм |
Pres. | Аретых | Яретых | He gives them to them |
| Pst. | Аритыгъэх | Яритыгъэх | He gave them to them | |
| Ady: Тэ о ахэм Kbd: Дэ уэ абыхэм |
Pres. | Уатэты | Уятэты | We give you to them |
| Pst. | Уаттыгъ | Уяттыгъ | We gave you to them | |
| Ady: Тэ ар ахэм Kbd: Дэ ар абыхэм |
Pres. | Атэты | Ятэты | We give it to them |
| Pst. | Аттыгъ | Яттыгъ | We gave it to them | |
| Ady: Тэ шъо ахэм Kbd: Дэ фэ абыхэм |
Pres. | Шъуатэты | Шъуятэты | We give y'all to them |
| Pst. | Шъуаттыгъ | Шъуяттыгъ | We gave y'all to them | |
| Ady: Тэ ахэр ахэм Kbd: Дэ ахэр абыхэм |
Pres. | Атэтых | Ятэтых | We give them to them |
| Pst. | Аттыгъэх | Яттыгъэх | We gave them to them | |
| Ady: Шъо сэ ахэм Kbd: Фэ сэ абыхэм |
Pres. | Сашъоты | Сяшъоты | Y'all give me to them |
| Pst. | Сашъутыгъ | Сяшъутыгъ | Y'all gave me to them | |
| Ady: Шъо ар ахэм Kbd: Фэ ар абыхэм |
Pres. | Ашъоты | Яшъоты | Y'all give it to them |
| Pst. | Ашъутыгъ | Яшъутыгъ | Y'all gave it to them | |
| Ady: Шъо тэ ахэм Kbd: Фэ дэ абыхэм |
Pres. | Ташъоты | Тяшъоты | Y'all give us to them |
| Pst. | Ташъутыгъ | Тяшъутыгъ | Y'all gave us to them | |
| Ady: Шъо ахэр ахэм Kbd: Фэ ахэр абыхэм |
Pres. | Ашъотых | Яшъотых | Y'all give them to them |
| Pst. | Ашъутыгъэх | Яшъутыгъэх | Y'all gave them to them | |
| Ady: Ахэм сэ ахэм Kbd: Абыхэм сэ абыхэм |
Pres. | Сараты | Сяраты | They give me to them |
| Pst. | Саратыгъ | Сяратыгъ | They gave me to them | |
| Ady: Ахэм о ахэм Kbd: Абыхэм уэ абыхэм |
Pres. | Уараты | Уяраты | They give you to them |
| Pst. | Уаратыгъ | Уяратыгъ | They gave you to them | |
| Ady: Ахэм ар ахэм Kbd: Абыхэм ар абыхэм |
Pres. | Араты | Яраты | They give it to them |
| Pst. | Аратыгъ | Яратыгъ | They gave it to them | |
| Ady: Ахэм тэ ахэм Kbd: Абыхэм дэ абыхэм |
Pres. | Тараты | Тяраты | They give us to them |
| Pst. | Таратыгъ | Тяратыгъ | They gave us to them | |
| Ady: Ахэм шъо ахэм Kbd: Абыхэм фэ абыхэм |
Pres. | Шъуараты | Шъуяраты | They give y'all to them |
| Pst. | Шъуаратыгъ | Шъуяратыгъ | They gave y'all to them | |
| Ady: Ахэм ахэр ахэм Kbd: Абыхэм ахэр абыхэм |
Pres. | Аратых | Яратых | They give them to them |
| Pst. | Аратыгъэх | Яратыгъэх | They gave them to them |
Trivalent Ditransitive Reflexive Verbs conjugation
Reflexives are more intricate here than in bivalent verbs, because a ditransitive's three arguments — ergative agent, absolutive theme, oblique recipient — can compete for co-reference. Four patterns are logically possible (X = agent, Y = a distinct theme, Z = a distinct recipient):[7][4]
- X gives X to Z — the theme is co-referential with the agent ("I give myself to you"); the absolutive slot is reflexivised.
- X gives Y to X — the recipient is co-referential with the agent ("I give you to myself"); the oblique slot is reflexivised, anchored on the agent.
- X gives Y to Y — the recipient is co-referential with the theme, not the agent ("I give you to yourself"); the oblique is reflexivised, anchored on the theme.
- X gives X to X — both theme and recipient are co-referential with the agent ("I give myself to myself"); both slots are reflexivised.
Patterns 1 and 3 are surface-identical in both languages, the intended reading recovered from context. The reflexive marker takes a different shape depending on which slot it lands in, and the verb adds the same refactive ("back-to-self") suffix as the bivalent reflexive:
| in the ABS slot (left edge) | in the OBL slot (before the ergative) | Refactive suffix | |
|---|---|---|---|
| Adyghe | зы- | зэ- / зы- / з- | -жьы |
| Kabardian | зы- | зэ- / зы- / з- | -ыж |
Two further regularities, both inherited from the plain trivalent. With a 3rd-person agent the linking -р- appears (3sg -ре-, past -ри-; 3pl -ра-). And in Kabardian the present -о- fuses with the ergative (зо-, бо-, до-, во-), while the past drops it, devoices the ergative (з→с, б→п, в→ф) and adds -ащ (→ -ахэщ with the absolutive plural -хэ).
As everywhere, Kabardian collapses the 3sg/3pl distinction in the modern (Plain) forms; the older plural markers — absolutive -хэ, ergative -ра-, oblique я- — are the Kabardian Base for the plural (the oblique я- never surfaces here, since it would need to be word-initial but the absolutive slot is always filled).
The four patterns contrast cleanly with the ergative held at 1sg ("I"):
| Pattern | Adyghe | Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Pattern 1 — absolutive reflexive | Зыосэтыжьы | Зыуэзотыж | I give myself to you |
| Pattern 2 — oblique reflexive (coref agent) | Узэсэтыжьы | Бзызотыж / Узызотыж | I give you to myself |
| Pattern 3 — oblique reflexive (coref theme) | Зыосэтыжьы | Зыуэзотыж | I give you to yourself |
| Pattern 4 — both slots reflexive | Зызэсэтыжьы | Зызызотыж | I give myself to myself |
The linking «-р-» is a separator, not a personal prefix. The -р- inside -ре-/-ра- merely keeps the two adjacent 3rd-person vowel prefixes (recipient and ergative) from coalescing,[8] so it appears only when both recipient and agent are 3rd person. With a 1st/2nd-person recipient there is no second 3rd-person prefix and no -р- — the starred forms are wrong:
- Adyghe: ✗ *Зысретыжьы → ✓ Зысетыжьы "A gives A to me"; ✗ *Зыуретыжьы → ✓ Зыуетыжьы "…to you". It does appear with a 3rd-person recipient: Зыретыжьы "A gives A to B", Заретыжьы "…to B-s".
- Kabardian: ✗ *Зысретыж → ✓ Зызетыж "A gives A to me"; ✗ *Зыуэретыж → ✓ Зыуетыж "…to you". It appears with a 3rd-person recipient: Зызыретыж "A gives A to B" / "A gives B to A".
In the config column the three pronouns are listed agent — theme — recipient; a repeated personal pronoun marks 1st/2nd-person co-reference with the agent, Adyghe ежь / Kabardian езым marks 3rd-person reflexive co-reference, and a parenthetical annotation spells out the A (agent or its coreferent) / B, C (distinct 3rd persons) pattern where needed. Plural participants are written A-s, B-s, C-s. Where Adyghe shows —, the source did not separately list that (surface-syncretic) configuration.
The three language columns are Modern Adyghe, Proto-Kabardian and Modern Kabardian. Adyghe is conservative, so one column suffices; Proto-Kabardian keeps the older number distinctions, while Modern Kabardian collapses every 3rd-person plural to the singular (number then resting on the free pronouns ахэр / абыхэм). The two Kabardian columns therefore differ only in the 3PL cells — see Number in modern Kabardian below for the exact forms.
| Config | Tense | Modern Adyghe | Proto- Kabardian | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|---|---|
| Subject: 1st Person Singular — Ady Сэ / Kbd Сэ | |||||
| Ady: Сэ Сэ Сэ Kbd: Сэ Сэ Сэ |
Pres. | Зызэсэтыжьы | Зызызотыж | Зызызотыж | I give myself to myself |
| Pst. | Зызэстыжьыгъ | Зызыстыжащ | Зызыстыжащ | I gave myself to myself | |
| Ady: Сэ Сэ О Kbd: Сэ Сэ Уэ |
Pres. | Зыосэтыжьы | Зыузотыж | Зыузотыж | I give myself to you |
| Pst. | Зыостыжьыгъ | Зыустыжащ | Зыустыжащ | I gave myself to you | |
| Ady: Сэ Сэ Шъо Kbd: Сэ Сэ Фэ |
Pres. | Зышъосэтыжьы | Зыфызотыж | Зыфызотыж | I give myself to y'all |
| Pst. | Зышъостыжьыгъ | Зыфыстыжащ | Зыфыстыжащ | I gave myself to y'all | |
| Ady: Сэ Сэ Ащ Kbd: Сэ Сэ Абы |
Pres. | Зесэтыжьы | Зезотыж | Зезотыж | I give myself to him |
| Pst. | Зестыжьыгъ | Зестыжащ | Зестыжащ | I gave myself to him | |
| Ady: Сэ Сэ Ахэмэ Kbd: Сэ Сэ Абыхэм |
Pres. | Засэтыжьы | Зазотыж | Зезотыж | I give myself to them |
| Pst. | Застыжьыгъ | Застыжащ | Зестыжащ | I gave myself to them | |
| Ady: Сэ О Сэ Kbd: Сэ Уэ Сэ |
Pres. | Узэсэтыжьы | Узызотыж | Узызотыж | I give you to myself |
| Pst. | Узэстыжьыгъ | Узыстыжащ | Узыстыжащ | I gave you to myself | |
| Ady: Сэ О О Kbd: Сэ Уэ Уэ |
Pres. | Зыосэтыжьы | Зыузотыж | Зыузотыж | I give you to yourself |
| Pst. | Зыостыжьыгъ | Зыустыжащ | Зыустыжащ | I gave you to yourself | |
| Ady: Сэ Шъо Сэ Kbd: Сэ Фэ Сэ |
Pres. | Шъузэсэтыжьы | Фызызотыж | Фызызотыж | I give y'all to myself |
| Pst. | Шъузэстыжьыгъ | Фызыстыжащ | Фызыстыжащ | I gave y'all to myself | |
| Ady: Сэ Шъо Шъо Kbd: Сэ Фэ Фэ |
Pres. | Зышъосэтыжьы | Зыфызотыж | Зыфызотыж | I give y'all to yourselves |
| Pst. | Зышъостыжьыгъ | Зыфыстыжащ | Зыфыстыжащ | I gave y'all to yourselves | |
| Ady: Сэ Ар Сэ Kbd: Сэ Ар Сэ |
Pres. | Зэсэтыжьы | Зызызотыж | Зызызотыж | I give him to myself |
| Pst. | Зэстыжьыгъ | Зызыстыжащ | Зызыстыжащ | I gave him to myself | |
| Ady: Сэ Ар Ащ Kbd: Сэ Ар Абы |
Pres. | Зесэтыжьы | Зезотыж | Зезотыж | I give him to himself |
| Pst. | Зестыжьыгъ | Зестыжащ | Зестыжащ | I gave him to himself | |
| Ady: Сэ Ахэр Сэ Kbd: Сэ Ахэр Сэ |
Pres. | Зэсэтыжьых | Зызызотыжхэ | Зызызотыж | I give them to myself |
| Pst. | Зэстыжьыгъэх | Зызыстыжахэщ | Зызыстыжащ | I gave them to myself | |
| Ady: Сэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Сэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Засэтыжьых | Зазотыжхэ | Зезотыж | I give them to themselves |
| Pst. | Застыжьыгъэх | Застыжахэщ | Зестыжащ | I gave them to themselves | |
| Subject: 1st Person Plural — Ady Тэ / Kbd Дэ | |||||
| Ady: Тэ Тэ Тэ Kbd: Дэ Дэ Дэ |
Pres. | Зызэтэтыжьы | Зызыдотыж | Зызыдотыж | We give ourselves to ourselves |
| Pst. | Зызэттыжьыгъ | Зызыдтыжащ | Зызыдтыжащ | We gave ourselves to ourselves | |
| Ady: Тэ Тэ О Kbd: Дэ Дэ Уэ |
Pres. | Зыотэтыжьы | Зыудотыж | Зыудотыж | We give ourselves to you |
| Pst. | Зыоттыжьыгъ | Зыудтыжащ | Зыудтыжащ | We gave ourselves to you | |
| Ady: Тэ Тэ Шъо Kbd: Дэ Дэ Фэ |
Pres. | Зышъотэтыжьы | Зыфыдотыж | Зыфыдотыж | We give ourselves to y'all |
| Pst. | Зышъоттыжьыгъ | Зыфыдтыжащ | Зыфыдтыжащ | We gave ourselves to y'all | |
| Ady: Тэ Тэ Ащ Kbd: Дэ Дэ Абы |
Pres. | Зетэтыжьы | Зедотыж | Зедотыж | We give ourselves to him |
| Pst. | Зеттыжьыгъ | Зедтыжащ | Зедтыжащ | We gave ourselves to him | |
| Ady: Тэ Тэ Ахэмэ Kbd: Дэ Дэ Абыхэм |
Pres. | Затэтыжьы | Задотыж | Зедотыж | We give ourselves to them |
| Pst. | Заттыжьыгъ | Задтыжащ | Зедтыжащ | We gave ourselves to them | |
| Ady: Тэ О Тэ Kbd: Дэ Уэ Дэ |
Pres. | Узэтэтыжьы | Узыдотыж | Узыдотыж | We give you to ourselves |
| Pst. | Узэттыжьыгъ | Узыдтыжащ | Узыдтыжащ | We gave you to ourselves | |
| Ady: Тэ О О Kbd: Дэ Уэ Уэ |
Pres. | Зыотэтыжьы | Зыудотыж | Зыудотыж | We give you to yourself |
| Pst. | Зыоттыжьыгъ | Зыудтыжащ | Зыудтыжащ | We gave you to yourself | |
| Ady: Тэ Шъо Тэ Kbd: Дэ Фэ Дэ |
Pres. | Шъузэтэтыжьы | Фызыдотыж | Фызыдотыж | We give y'all to ourselves |
| Pst. | Шъузэттыжьыгъ | Фызыдтыжащ | Фызыдтыжащ | We gave y'all to ourselves | |
| Ady: Тэ Шъо Шъо Kbd: Дэ Фэ Фэ |
Pres. | Зышъотэтыжьы | Зыфыдотыж | Зыфыдотыж | We give y'all to yourselves |
| Pst. | Зышъоттыжьыгъ | Зыфыдтыжащ | Зыфыдтыжащ | We gave y'all to yourselves | |
| Ady: Тэ Ар Тэ Kbd: Дэ Ар Дэ |
Pres. | Зэтэтыжьы | Зызыдотыж | Зызыдотыж | We give him to ourselves |
| Pst. | Зэттыжьыгъ | Зызыдтыжащ | Зызыдтыжащ | We gave him to ourselves | |
| Ady: Тэ Ар Ащ Kbd: Дэ Ар Абы |
Pres. | Зетэтыжьы | Зедотыж | Зедотыж | We give him to himself |
| Pst. | Зеттыжьыгъ | Зедтыжащ | Зедтыжащ | We gave him to himself | |
| Ady: Тэ Ахэр Тэ Kbd: Дэ Ахэр Дэ |
Pres. | Зэтэтыжьых | Зызыдотыжхэ | Зызыдотыж | We give them to ourselves |
| Pst. | Зэттыжьыгъэх | Зызыдтыжахэщ | Зызыдтыжащ | We gave them to ourselves | |
| Ady: Тэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Дэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Затэтыжьых | Задотыжхэ | Зедотыж | We give them to themselves |
| Pst. | Заттыжьыгъэх | Задтыжахэщ | Зедтыжащ | We gave them to themselves | |
| Subject: 2nd Person Singular — Ady О / Kbd Уэ | |||||
| Ady: О Сэ Сэ Kbd: Уэ Сэ Сэ |
Pres. | Зысэотыжьы | Зызыботыж | Зызыботыж | You give me to myself |
| Pst. | Зысэптыжьыгъ | Зызыптыжащ | Зызыптыжащ | You gave me to myself | |
| Ady: О Сэ О Kbd: Уэ Сэ Уэ |
Pres. | Сызэотыжьы | Зызыботыж | Зызыботыж | You give me to yourself |
| Pst. | Сызэптыжьыгъ | Зызыптыжащ | Зызыптыжащ | You gave me to yourself | |
| Ady: О Тэ Тэ Kbd: Уэ Дэ Дэ |
Pres. | Зытэотыжьы | Зыдыботыж | Зыдыботыж | You give us to ourselves |
| Pst. | Зытэптыжьыгъ | Зыдыптыжащ | Зыдыптыжащ | You gave us to ourselves | |
| Ady: О Тэ О Kbd: Уэ Дэ Уэ |
Pres. | Тызэотыжьы | Дызыботыж | Дызыботыж | You give us to yourself |
| Pst. | Тызэптыжьыгъ | Дызыптыжащ | Дызыптыжащ | You gave us to yourself | |
| Ady: О О Сэ Kbd: Уэ Уэ Сэ |
Pres. | Зысэотыжьы | Зызыботыж | Зызыботыж | You give yourself to me |
| Pst. | Зысэптыжьыгъ | Зызыптыжащ | Зызыптыжащ | You gave yourself to me | |
| Ady: О О Тэ Kbd: Уэ Уэ Дэ |
Pres. | Зытэотыжьы | Зыдыботыж | Зыдыботыж | You give yourself to us |
| Pst. | Зытэптыжьыгъ | Зыдыптыжащ | Зыдыптыжащ | You gave yourself to us | |
| Ady: О О О Kbd: Уэ Уэ Уэ |
Pres. | Зызэотыжьы | Зызыботыж | Зызыботыж | You give yourself to yourself |
| Pst. | Зызэптыжьыгъ | Зызыптыжащ | Зызыптыжащ | You gave yourself to yourself | |
| Ady: О О Ащ Kbd: Уэ Уэ Абы |
Pres. | Зеотыжьы | Зеботыж | Зеботыж | You give yourself to him |
| Pst. | Зептыжьыгъ | Зептыжащ | Зептыжащ | You gave yourself to him | |
| Ady: О О Ахэмэ Kbd: Уэ Уэ Абыхэм |
Pres. | Заотыжьы | Заботыж | Зеботыж | You give yourself to them |
| Pst. | Заптыжьыгъ | Заптыжащ | Зептыжащ | You gave yourself to them | |
| Ady: О Ар О Kbd: Уэ Ар Уэ |
Pres. | Зэотыжьы | Зызыботыж | Зызыботыж | You give him to yourself |
| Pst. | Зэптыжьыгъ | Зызыптыжащ | Зызыптыжащ | You gave him to yourself | |
| Ady: О Ар Ащ Kbd: Уэ Ар Абы |
Pres. | Зеотыжьы | Зеботыж | Зеботыж | You give him to himself |
| Pst. | Зептыжьыгъ | Зептыжащ | Зептыжащ | You gave him to himself | |
| Ady: О Ахэр О Kbd: Уэ Ахэр Уэ |
Pres. | Зэотыжьых | Зызыботыжхэ | Зызыботыж | You give them to yourself |
| Pst. | Зэптыжьыгъэх | Зызыптыжахэщ | Зызыптыжащ | You gave them to yourself | |
| Ady: О Ахэр Ахэмэ Kbd: Уэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Заотыжьых | Заботыжхэ | Зеботыж | You give them to themselves |
| Pst. | Заптыжьыгъэх | Заптыжахэщ | Зептыжащ | You gave them to themselves | |
| Subject: 2nd Person Plural — Ady Шъо / Kbd Фэ | |||||
| Ady: Шъо Сэ Сэ Kbd: Фэ Сэ Сэ |
Pres. | Зысэшъотыжьы | Зызывотыж | Зызывотыж | Y'all give me to myself |
| Pst. | Зысэшъутыжьыгъ | Зызыфтыжащ | Зызыфтыжащ | Y'all gave me to myself | |
| Ady: Шъо Сэ Шъо Kbd: Фэ Сэ Фэ |
Pres. | Сызэшъотыжьы | Зызывотыж | Зызывотыж | Y'all give me to yourselves |
| Pst. | Сызэшъутыжьыгъ | Зызыфтыжащ | Зызыфтыжащ | Y'all gave me to yourselves | |
| Ady: Шъо Тэ Тэ Kbd: Фэ Дэ Дэ |
Pres. | Зытэшъотыжьы | Зыдывотыж | Зыдывотыж | Y'all give us to ourselves |
| Pst. | Зытэшъутыжьыгъ | Зыдыфтыжащ | Зыдыфтыжащ | Y'all gave us to ourselves | |
| Ady: Шъо Тэ Шъо Kbd: Фэ Дэ Фэ |
Pres. | Тызэшъотыжьы | Дызывотыж | Дызывотыж | Y'all give us to yourselves |
| Pst. | Тызэшъутыжьыгъ | Дызыфтыжащ | Дызыфтыжащ | Y'all gave us to yourselves | |
| Ady: Шъо Шъо Сэ Kbd: Фэ Фэ Сэ |
Pres. | Зысэшъотыжьы | Зызывотыж | Зызывотыж | Y'all give yourselves to me |
| Pst. | Зысэшъутыжьыгъ | Зызыфтыжащ | Зызыфтыжащ | Y'all gave yourselves to me | |
| Ady: Шъо Шъо Тэ Kbd: Фэ Фэ Дэ |
Pres. | Зытэшъотыжьы | Зыдывотыж | Зыдывотыж | Y'all give yourselves to us |
| Pst. | Зытэшъутыжьыгъ | Зыдыфтыжащ | Зыдыфтыжащ | Y'all gave yourselves to us | |
| Ady: Шъо Шъо Шъо Kbd: Фэ Фэ Фэ |
Pres. | Зызэшъотыжьы | Зызывотыж | Зызывотыж | Y'all give yourselves to yourselves |
| Pst. | Зызэшъутыжьыгъ | Зызыфтыжащ | Зызыфтыжащ | Y'all gave yourselves to yourselves | |
| Ady: Шъо Шъо Ащ Kbd: Фэ Фэ Абы |
Pres. | Зешъотыжьы | Зевотыж | Зевотыж | Y'all give yourselves to him |
| Pst. | Зешъутыжьыгъ | Зефтыжащ | Зефтыжащ | Y'all gave yourselves to him | |
| Ady: Шъо Шъо Ахэмэ Kbd: Фэ Фэ Абыхэм |
Pres. | Зашъотыжьы | Завотыж | Зевотыж | Y'all give yourselves to them |
| Pst. | Зашъутыжьыгъ | Зафтыжащ | Зефтыжащ | Y'all gave yourselves to them | |
| Ady: Шъо Ар Шъо Kbd: Фэ Ар Фэ |
Pres. | Зэшъотыжьы | Зызывотыж | Зызывотыж | Y'all give him to yourselves |
| Pst. | Зэшъутыжьыгъ | Зызыфтыжащ | Зызыфтыжащ | Y'all gave him to yourselves | |
| Ady: Шъо Ар Ащ Kbd: Фэ Ар Абы |
Pres. | Зешъотыжьы | Зевотыж | Зевотыж | Y'all give him to himself |
| Pst. | Зешъутыжьыгъ | Зефтыжащ | Зефтыжащ | Y'all gave him to himself | |
| Ady: Шъо Ахэр Шъо Kbd: Фэ Ахэр Фэ |
Pres. | Зэшъотыжьых | Зызывотыжхэ | Зызывотыж | Y'all give them to yourselves |
| Pst. | Зэшъутыжьыгъэх | Зызыфтыжахэщ | Зызыфтыжащ | Y'all gave them to yourselves | |
| Ady: Шъо Ахэр Ахэмэ Kbd: Фэ Ахэр Абыхэм |
Pres. | Зашъотыжьых | Завотыжхэ | Зевотыж | Y'all give them to themselves |
| Pst. | Зашъутыжьыгъэх | Зафтыжахэщ | Зефтыжащ | Y'all gave them to themselves | |
| Subject: 3rd Person Singular (Person A) — Ady Ащ / Kbd Абы | |||||
| Ady: Ащ Сэ Сэ Kbd: Абы Сэ Сэ |
Pres. | Зысетыжьы | Зызетыж | Зызетыж | He gives me to myself |
| Pst. | Зыситыжьыгъ | Зызитыжащ | Зызитыжащ | He gave me to myself | |
| Ady: Ащ Сэ Ащ Kbd: Абы Сэ Абы |
Pres. | Сызэретыжьы | Зызыретыж | Зызыретыж | He gives me to himself |
| Pst. | Сызэритыжьыгъ | Зызыритыжащ | Зызыритыжащ | He gave me to himself | |
| Ady: Ащ Тэ Тэ Kbd: Абы Дэ Дэ |
Pres. | Зытетыжьы | Зыдетыж | Зыдетыж | He gives us to ourselves |
| Pst. | Зытитыжьыгъ | Зыдитыжащ | Зыдитыжащ | He gave us to ourselves | |
| Ady: Ащ Тэ Ащ Kbd: Абы Дэ Абы |
Pres. | Тызэретыжьы | Дызыретыж | Дызыретыж | He gives us to himself |
| Pst. | Тызэритыжьыгъ | Дызыритыжащ | Дызыритыжащ | He gave us to himself | |
| Ady: Ащ О О Kbd: Абы Уэ Уэ |
Pres. | Зыуетыжьы | Зыуетыж | Зыуетыж | He gives you to yourself |
| Pst. | Зыуитыжьыгъ | Зептыжащ | Зептыжащ | He gave you to yourself | |
| Ady: Ащ О Ащ Kbd: Абы Уэ Абы |
Pres. | Узэретыжьы | Узыретыж | Узыретыж | He gives you to himself |
| Pst. | Узэритыжьыгъ | Узыритыжащ | Узыритыжащ | He gave you to himself | |
| Ady: Ащ Шъо Шъо Kbd: Абы Фэ Фэ |
Pres. | Зышъуетыжьы | Зыветыж | Зыветыж | He gives y'all to yourselves |
| Pst. | Зышъуитыжьыгъ | Зывитыжащ | Зывитыжащ | He gave y'all to yourselves | |
| Ady: Ащ Шъо Ащ Kbd: Абы Фэ Абы |
Pres. | Шъузэретыжьы | Фызыретыж | Фызыретыж | He gives y'all to himself |
| Pst. | Шъузэритыжьыгъ | Фызыритыжащ | Фызыритыжащ | He gave y'all to himself | |
| Ady: Ащ Ар Сэ Kbd: Абы Ар Сэ |
Pres. | Зысетыжьы | Зызетыж | Зызетыж | He gives himself to me |
| Pst. | Зыситыжьыгъ | Зызитыжащ | Зызитыжащ | He gave himself to me | |
| Ady: Ащ Ар Тэ Kbd: Абы Ар Дэ |
Pres. | Зытетыжьы | Зыдетыж | Зыдетыж | He gives himself to us |
| Pst. | Зытитыжьыгъ | Зыдитыжащ | Зыдитыжащ | He gave himself to us | |
| Ady: Ащ Ар О Kbd: Абы Ар Уэ |
Pres. | Зыуетыжьы | Зыуетыж | Зыуетыж | He gives himself to you |
| Pst. | Зыуитыжьыгъ | Зептыжащ | Зептыжащ | He gave himself to you | |
| Ady: Ащ Ар Шъо Kbd: Абы Ар Фэ |
Pres. | Зышъуетыжьы | Зыветыж | Зыветыж | He gives himself to y'all |
| Pst. | Зышъуитыжьыгъ | Зывитыжащ | Зывитыжащ | He gave himself to y'all | |
| Ady: Ащ Ар Ащ Kbd: Абы Ар Абы |
Pres. | Зызэретыжьы | Зызэретыж | Зызэретыж | He gives himself to himself |
| Pst. | Зызэритыжьыгъ | Зызэритыжащ | Зызэритыжащ | He gave himself to himself | |
| Ady: Ащ Ар Ащ Kbd: Абы Ар Абы |
Pres. | Зыретыжьы | Зызыретыж | Зызыретыж | He gives himself to him |
| Pst. | Зыритыжьыгъ | Зызыритыжащ | Зызыритыжащ | He gave himself to him | |
| Ady: Ащ Ар Ахэмэ Kbd: Абы Ар Абыхэм |
Pres. | Заретыжьы | Зызыретыж | Зызыретыж | He gives himself to them |
| Pst. | Заритыжьыгъ | Зызыритыжащ | Зызыритыжащ | He gave himself to them | |
| Ady: Ащ Ар Ащ Kbd: Абы Ар Абы |
Pres. | Зэретыжьы | Зызыретыж | Зызыретыж | He gives him to himself |
| Pst. | Зэритыжьыгъ | Зызыритыжащ | Зызыритыжащ | He gave him to himself | |
| Ady: Ащ Ар Ащ Kbd: Абы Ар Абы |
Pres. | Зыретыжьы | Зызыретыж | Зызыретыж | He gives him to himself |
| Pst. | Зыритыжьыгъ | Зызыритыжащ | Зызыритыжащ | He gave him to himself | |
| Ady: Ащ Ахэр Ащ Kbd: Абы Ахэр Абы |
Pres. | Зэретыжьых | Зызыретыжхэ | Зызыретыж | He gives them to himself |
| Pst. | Зэритыжьыгъэх | Зызыритыжахэщ | Зызыритыжащ | He gave them to himself | |
| Ady: Ащ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абы Ахэр Абыхэм |
Pres. | Заретыжьых | Зызыретыжхэ | Зызыретыж | He gives them to themselves |
| Pst. | Заритыжьыгъэх | Зызыритыжахэщ | Зызыритыжащ | He gave them to themselves | |
| Subject: 3rd Person Plural (Group A) — Ady Ахэмэ / Kbd Абыхэм | |||||
| Ady: Ахэмэ Сэ Сэ Kbd: Абыхэм Сэ Сэ |
Pres. | Зысатыжьы | Зызатыж | Зызетыж | They give me to myself |
| Pst. | Зысатыжьыгъ | Зызатыжащ | Зызитыжащ | They gave me to myself | |
| Ady: Ахэмэ Сэ Ахэмэ Kbd: Абыхэм Сэ Абыхэм |
Pres. | Сызэратыжьы | Зызыратыж | Зызыретыж | They give me to themselves |
| Pst. | Сызэратыжьыгъ | Зызыратыжащ | Зызыритыжащ | They gave me to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Тэ Kbd: Абыхэм Дэ Дэ |
Pres. | Зытатыжьы | Зыдатыж | Зыдетыж | They give us to ourselves |
| Pst. | Зытатыжьыгъ | Зыдатыжащ | Зыдитыжащ | They gave us to ourselves | |
| Ady: Ахэмэ Тэ Ахэмэ Kbd: Абыхэм Дэ Абыхэм |
Pres. | Тызэратыжьы | Дызыратыж | Дызыретыж | They give us to themselves |
| Pst. | Тызэратыжьыгъ | Дызыратыжащ | Дызыритыжащ | They gave us to themselves | |
| Ady: Ахэмэ О О Kbd: Абыхэм Уэ Уэ |
Pres. | Зыуатыжьы | Зыуатыж | Зыуетыж | They give you to yourself |
| Pst. | Зыуатыжьыгъ | Зыуатыжащ | Зептыжащ | They gave you to yourself | |
| Ady: Ахэмэ О Ахэмэ Kbd: Абыхэм Уэ Абыхэм |
Pres. | Узэратыжьы | Узыратыж | Узыретыж | They give you to themselves |
| Pst. | Узэратыжьыгъ | Узыратыжащ | Узыритыжащ | They gave you to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Шъо Kbd: Абыхэм Фэ Фэ |
Pres. | Зышъуатыжьы | Зыватыж | Зыветыж | They give y'all to yourselves |
| Pst. | Зышъуатыжьыгъ | Зыватыжащ | Зывитыжащ | They gave y'all to yourselves | |
| Ady: Ахэмэ Шъо Ахэмэ Kbd: Абыхэм Фэ Абыхэм |
Pres. | Шъузэратыжьы | Фызыратыж | Фызыретыж | They give y'all to themselves |
| Pst. | Шъузэратыжьыгъ | Фызыратыжащ | Фызыритыжащ | They gave y'all to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Сэ Kbd: Абыхэм Ахэр Сэ |
Pres. | Зысатыжьы | Зызатыж | Зызетыж | They give themselves to me |
| Pst. | Зысатыжьыгъ | Зызатыжащ | Зызитыжащ | They gave themselves to me | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Тэ Kbd: Абыхэм Ахэр Дэ |
Pres. | Зытатыжьы | Зыдатыж | Зыдетыж | They give themselves to us |
| Pst. | Зытатыжьыгъ | Зыдатыжащ | Зыдитыжащ | They gave themselves to us | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр О Kbd: Абыхэм Ахэр Уэ |
Pres. | Зыуатыжьы | Зыуатыж | Зыуетыж | They give themselves to you |
| Pst. | Зыуатыжьыгъ | Зыуатыжащ | Зептыжащ | They gave themselves to you | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Шъо Kbd: Абыхэм Ахэр Фэ |
Pres. | Зышъуатыжьы | Зыватыж | Зыветыж | They give themselves to y'all |
| Pst. | Зышъуатыжьыгъ | Зыватыжащ | Зывитыжащ | They gave themselves to y'all | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ахэр Абыхэм |
Pres. | Зызэратыжьы | Зызэратыж | Зызэретыж | They give themselves to themselves |
| Pst. | Зызэратыжьыгъ | Зызэратыжащ | Зызэритыжащ | They gave themselves to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ащ Kbd: Абыхэм Ахэр Абы |
Pres. | Зыратыжьы | Зыратыж | Зыретыж | They give themselves to him |
| Pst. | Зыратыжьыгъ | Зыратыжащ | Зыритыжащ | They gave themselves to him | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ахэр Абыхэм |
Pres. | Заратыжьы | Зыратыж | Зыретыж | They give themselves to them |
| Pst. | Заратыжьыгъ | Зыратыжащ | Зыритыжащ | They gave themselves to them | |
| Ady: Ахэмэ Ар Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ар Абыхэм |
Pres. | Зэратыжьы | Зызыратыж | Зызыретыж | They give him to themselves |
| Pst. | Зэратыжьыгъ | Зызыратыжащ | Зызыритыжащ | They gave him to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Ар Ащ Kbd: Абыхэм Ар Абы |
Pres. | Зыратыжьы | Зыратыж | Зыретыж | They give him to himself |
| Pst. | Зыратыжьыгъ | Зыратыжащ | Зыритыжащ | They gave him to himself | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ахэр Абыхэм |
Pres. | Зэратыжьых | Зызыратыжхэ | Зызыретыж | They give them to themselves |
| Pst. | Зэратыжьыгъэх | Зызыратыжахэщ | Зызыритыжащ | They gave them to themselves | |
| Ady: Ахэмэ Ахэр Ахэмэ Kbd: Абыхэм Ахэр Абыхэм |
Pres. | Заратыжьых | Зыратыжхэ | Зыретыжхэ | They give them to themselves |
| Pst. | Заратыжьыгъэх | Зыратыжахэщ | Зыритыжахэщ | They gave them to themselves | |
Number in modern Kabardian
As in the non-reflexive trivalent, modern Kabardian leaves the 3rd-person plural unmarked (agent, theme, recipient alike), using the singular with plurality on the free pronouns (абыхэм / езыхэм). The -хэ / -ра- forms in the Proto-Kabardian column above are the older ones:
| Proto- Kabardian | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Зыратыж | 3P ERG → 3S ERG | Зыретыж | A-s give B to B |
| Зыратыж | 3P ERG → 3S ERG 3P ABS → 3S ABS | Зыретыж | A-s give A-s to B |
| Зыратыжащ | 3P ERG → 3S ERG | Зыритыжащ | A-s gave B to B |
Adyghe Variants
Adyghe — я-series for a 3rd-person-plural recipient. Beside the default а-/-ре-, the Adyghe form takes a я- variant when the recipient (or its coreferent) is 3pl; held out of the main table, base beside variant:
| config ERG-ABS-OBL | Tense | Adyghe Standard | Adyghe Variants | English |
|---|---|---|---|---|
| Ady: сэ сэ ахэм Kbd: Сэ сэ абыхэм |
Pres. | Засэтыжьы | Зясэтыжьы | I give myself to A-s |
| Pst. | Застыжьыгъ | Зястыжьыгъ | I gave myself to A-s | |
| Ady: сэ ахэр ежьхэм Kbd: Сэ ахэр езыхэм (Сэ A-хэр A-хэм) |
Pres. | Засэтыжьых | Зясэтыжьых | I give A-s to A-s |
| Pst. | Застыжьыгъэх | Зястыжьыгъэх | I gave A-s to A-s | |
| Ady: о о ахэм Kbd: Уэ уэ абыхэм |
Pres. | Заотыжьы | Зяотыжьы | You give yourself to A-s |
| Pst. | Заптыжьыгъ | Зяптыжьыгъ | You gave yourself to A-s | |
| Ady: о ахэр ежьхэм Kbd: Уэ ахэр езыхэм (Уэ A-хэр A-хэм) |
Pres. | Заотыжьых | Зяотыжьых | You give A-s to A-s |
| Pst. | Заптыжьыгъэх | Зяптыжьыгъэх | You gave A-s to A-s | |
| Ady: ащ ежь адрэхэм Kbd: Абы езыр адрейхэм (A-м A-р B-хэм) |
Pres. | Заретыжьы | Зяретыжьы | A gives A to B-s |
| Pst. | Заритыжьыгъ | Зяритыжьыгъ | A gave A to B-s | |
| Ady: ащ адрэхэр ежьхэм Kbd: Абы адрейхэр езыхэм (A-м B-хэр B-хэм) |
Pres. | Заретыжьых | Зяретыжьых | A gives B-s to B-s |
| Pst. | Заритыжьыгъэх | Зяритыжьыгъэх | A gave B-s to B-s | |
| Ady: тэ тэ ахэм Kbd: Дэ дэ абыхэм |
Pres. | Затэтыжьы | Зятэтыжьы | We give ourselves to A-s |
| Pst. | Заттыжьыгъ | Зяттыжьыгъ | We gave ourselves to A-s | |
| Ady: тэ ахэр ежьхэм Kbd: Дэ ахэр езыхэм (Дэ A-хэр A-хэм) |
Pres. | Затэтыжьых | Зятэтыжьых | We give A-s to A-s |
| Pst. | Заттыжьыгъэх | Зяттыжьыгъэх | We gave A-s to A-s | |
| Ady: шъо шъо ахэм Kbd: Фэ фэ абыхэм |
Pres. | Зашъотыжьы | Зяшъотыжьы | Y'all give yourselves to A-s |
| Pst. | Зашъутыжьыгъ | Зяшъутыжьыгъ | Y'all gave yourselves to A-s | |
| Ady: шъо ахэр ежьхэм Kbd: Фэ ахэр езыхэм (Фэ A-хэр A-хэм) |
Pres. | Зашъотыжьых | Зяшъотыжьых | Y'all give A-s to A-s |
| Pst. | Зашъутыжьыгъэх | Зяшъутыжьыгъэх | Y'all gave A-s to A-s | |
| Ady: ахэм ежьхэр адрэхэм Kbd: Абыхэм езыхэр адрейхэм (A-хэм A-хэр B-хэм) |
Pres. | Заратыжьы | Зяратыжьы | A-s give A-s to B-s |
| Pst. | Заратыжьыгъ | Зяратыжьыгъ | A-s gave A-s to B-s | |
| Ady: ахэм адрэхэр ежьхэм Kbd: Абыхэм адрейхэр езыхэм (A-хэм B-хэр B-хэм) |
Pres. | Заратыжьых | Зяратыжьых | A-s give B-s to B-s |
| Pst. | Заратыжьыгъэх | Зяратыжьыгъэх | A-s gave B-s to B-s |
Causative Verb Conjugation
A causative verb adds a causer — the participant who makes or lets the action happen — to an ordinary verb. The causer enters as a new ergative agent and the verb takes the prefix гъэ- (just before the root), raising valency by one. The mechanics are identical in both languages; forms differ only in the regular ways (pronouns Шъо/Фэ, Тэ/Дэ, О/Уэ; voicing; the dynamic vowel).[7][4] Adding the causer reshuffles the other arguments:
| Base verb class | Causer enters as | Old subject becomes | Old object | Result |
|---|---|---|---|---|
| Monovalent intransitive (subject only) | ERG agent | ABS (causee) | — | transitive |
| Bivalent intransitive (ABS subject + OBL object) | ERG agent (fills the empty slot) | ABS (causee) | stays OBL | trivalent |
| Bivalent transitive (ERG subject + ABS object) | ERG agent | OBL (causee, demoted from ERG) | stays ABS | trivalent |
Rule of thumb: the causative wraps the ordinary verb with a causer + гъэ- and keeps whatever directional the base verb already had. In slot terms, the causer is a new ERG agent at the front, and гъэ- slots in just before the root (after the dynamic vowel):
| ABS (causee) | ERG (causer) | DYN | Causative | Root | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adyghe | у- (you) | с- (I) | -э- | гъэ- | плъэ |
| Kabardian | у- (you) | з- (I) | -о- | гъэ- | плъэ |
Each form below appears on two rows — one labelled Ady (Adyghe), one Kbd (Kabardian) — giving the ordinary verb, the added causer, and the resulting causative; the shared English meaning spans both rows. All forms are present tense.
Monovalent Intransitive
A monovalent intransitive verb has no ergative, so the causer simply becomes the new ergative agent and the old subject stays absolutive (the causee) — the verb turns transitive. E.g. Оплъэ / Уоплъэ "you look" + causer "I" → Усэгъэплъэ / Узогъэплъэ "I make you look".
| Lang | Normal verb | New causer | Causative form | English |
|---|---|---|---|---|
| Causer: 1st Person Singular (Сэ) | ||||
| Ady | О оплъэ | Сэ | Сэ о усэгъэплъэ | I make you look |
| Kbd | Уэ уоплъэ | Сэ | Сэ уэ узогъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | Сэ | Сэ ар сэгъэплъэ | I make him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Сэ | Сэ ар согъэплъэ | |
| Ady | Шъо шъоплъэ | Сэ | Сэ шъо шъусэгъэплъэ | I make y'all look |
| Kbd | Фэ фоплъэ | Сэ | Сэ фэ фызогъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | Сэ | Сэ ахэр сэгъэплъэх | I make them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Сэ | Сэ ахэр согъэплъэ | |
| Causer: 2nd Person Singular (О / Уэ) | ||||
| Ady | Сэ сэплъэ | О | О сэ сыогъэплъэ | you make me look |
| Kbd | Сэ соплъэ | Уэ | Уэ сэ сыбогъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | О | О ар огъэплъэ | you make him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Уэ | Уэ ар уогъэплъэ | |
| Ady | Тэ тэплъэ | О | О тэ тыогъэплъэ | you make us look |
| Kbd | Дэ доплъэ | Уэ | Уэ дэ дыбогъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | О | О ахэр огъэплъэх | you make them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Уэ | Уэ ахэр уогъэплъэ | |
| Causer: 3rd Person Singular (Ащ / Абы) | ||||
| Ady | Сэ сэплъэ | Ащ | Ащ сэ сегъэплъэ | he makes me look |
| Kbd | Сэ соплъэ | Абы | Абы сэ сегъэплъэ | |
| Ady | О оплъэ | Ащ | Ащ о уегъэплъэ | he makes you look |
| Kbd | Уэ уоплъэ | Абы | Абы уэ уегъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | Ащ | Ащ ар егъэплъэ | he makes him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Абы | Абы ар егъэплъэ | |
| Ady | Тэ тэплъэ | Ащ | Ащ тэ тегъэплъэ | he makes us look |
| Kbd | Дэ доплъэ | Абы | Абы дэ дегъэплъэ | |
| Ady | Шъо шъоплъэ | Ащ | Ащ шъо шъуегъэплъэ | he makes y'all look |
| Kbd | Фэ фоплъэ | Абы | Абы фэ фегъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | Ащ | Ащ ахэр егъэплъэх | he makes them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Абы | Абы ахэр егъэплъэ | |
| Causer: 1st Person Plural (Тэ / Дэ) | ||||
| Ady | О оплъэ | Тэ | Тэ о утэгъэплъэ | we make you look |
| Kbd | Уэ уоплъэ | Дэ | Дэ уэ удогъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | Тэ | Тэ ар тэгъэплъэ | we make him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Дэ | Дэ ар догъэплъэ | |
| Ady | Шъо шъоплъэ | Тэ | Тэ шъо шъутэгъэплъэ | we make y'all look |
| Kbd | Фэ фоплъэ | Дэ | Дэ фэ фыдогъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | Тэ | Тэ ахэр тэгъэплъэх | we make them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Дэ | Дэ ахэр догъэплъэ | |
| Causer: 2nd Person Plural (Шъо / Фэ) | ||||
| Ady | Сэ сэплъэ | Шъо | Шъо сэ сышъогъэплъэ | y'all make me look |
| Kbd | Сэ соплъэ | Фэ | Фэ сэ сывогъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | Шъо | Шъо ар шъогъэплъэ | y'all make him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Фэ | Фэ ар фогъэплъэ | |
| Ady | Тэ тэплъэ | Шъо | Шъо тэ тышъогъэплъэ | y'all make us look |
| Kbd | Дэ доплъэ | Фэ | Фэ дэ дывогъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | Шъо | Шъо ахэр шъогъэплъэх | y'all make them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Фэ | Фэ ахэр фогъэплъэ | |
| Causer: 3rd Person Plural (Ахэм / Абыхэм) | ||||
| Ady | Сэ сэплъэ | Ахэм | Ахэм сэ сагъэплъэ | they make me look |
| Kbd | Сэ соплъэ | Абыхэм | Абыхэм сэ сегъэплъэ | |
| Ady | О оплъэ | Ахэм | Ахэм о уагъэплъэ | they make you look |
| Kbd | Уэ уоплъэ | Абыхэм | Абыхэм уэ уегъэплъэ | |
| Ady | Ар мэплъэ | Ахэм | Ахэм ар агъэплъэ | they make him look |
| Kbd | Ар маплъэ | Абыхэм | Абыхэм ар егъэплъэ | |
| Ady | Тэ тэплъэ | Ахэм | Ахэм тэ тагъэплъэ | they make us look |
| Kbd | Дэ доплъэ | Абыхэм | Абыхэм дэ дегъэплъэ | |
| Ady | Шъо шъоплъэ | Ахэм | Ахэм шъо шъуагъэплъэ | they make y'all look |
| Kbd | Фэ фоплъэ | Абыхэм | Абыхэм фэ фегъэплъэ | |
| Ady | Ахэр мэплъэх | Ахэм | Ахэм ахэр агъэплъэх | they make them look |
| Kbd | Ахэр маплъэ | Абыхэм | Абыхэм ахэр егъэплъэ | |
Bivalent Intransitive
Here the causer fills the empty ergative slot, and (as always) the base verb's directional carries over — an inverse base keeps its къы-. Adding the causer makes the verb trivalent (ERG causer + ABS causee + OBL object), so the "…at them" forms behave exactly like the trivalent я-series (3PL oblique). Because Kabardian collapses the 3SG/3PL oblique object, its "…at him" and "…at them" causatives coincide; Adyghe keeps them distinct, marking the 3PL oblique with я- — which surfaces as the а- that merges with the causee prefix and the 3rd-person linker (e.g. "…at him" срегъэплъы → "…at them" сарегъэплъы; есэгъэплъы → асэгъэплъы).
| Lang | Normal verb | New causer | Causative form | English |
|---|---|---|---|---|
| Causer: 1st Person Singular (Сэ) | ||||
| Ady | О ащ уеплъы | Сэ | Сэ о ащ уесэгъэплъы | I make you look at him |
| Kbd | Уэ абы уоплъ | Сэ | Сэ уэ абы узогъэплъы | |
| Ady | О ахэм уаплъы | Сэ | Сэ о ахэм уасэгъэплъы | I make you look at them |
| Kbd | Уэ абыхэм уоплъ | Сэ | Сэ уэ абыхэм узогъэплъы | |
| Ady | Шъо ащ шъуеплъы | Сэ | Сэ шъо ащ шъуесэгъэплъы | I make y'all look at him |
| Kbd | Фэ абы фоплъ | Сэ | Сэ фэ абы фызогъэплъы | |
| Ady | Шъо ахэм шъуаплъы | Сэ | Сэ шъо ахэм шъуасэгъэплъы | I make y'all look at them |
| Kbd | Фэ абыхэм фоплъ | Сэ | Сэ фэ абыхэм фызогъэплъы | |
| Ady | Ар о къыоплъы | Сэ | Сэ ар о къыосэгъэплъы | I make him look at you |
| Kbd | Ар уэ къоплъ | Сэ | Сэ ар уэ укъызогъэплъы | |
| Ady | Ар шъо къышъоплъы | Сэ | Сэ ар шъо къышъосэгъэплъы | I make him look at y'all |
| Kbd | Ар фэ къывоплъ | Сэ | Сэ ар фэ фыкъызогъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | Сэ | Сэ ар ащ есэгъэплъы | I make him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Сэ | Сэ ар абы изогъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | Сэ | Сэ ар ахэм асэгъэплъы | I make him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Сэ | Сэ ар абыхэм изогъэплъы | |
| Ady | Ахэр о къыоплъых | Сэ | Сэ ахэр о къыосэгъэплъых | I make them look at you |
| Kbd | Ахэр уэ къоплъ | Сэ | Сэ ахэр уэ укъызогъэплъы | |
| Ady | Ахэр шъо къышъоплъых | Сэ | Сэ ахэр шъо къышъосэгъэплъых | I make them look at y'all |
| Kbd | Ахэр фэ къывоплъ | Сэ | Сэ ахэр фэ фыкъызогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | Сэ | Сэ ахэр ащ есэгъэплъых | I make them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Сэ | Сэ ахэр абы изогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | Сэ | Сэ ахэр ахэм асэгъэплъых | I make them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Сэ | Сэ ахэр абыхэм изогъэплъы | |
| Causer: 2nd Person Singular (О / Уэ) | ||||
| Ady | Сэ ащ сеплъы | О | О сэ ащ сеогъэплъы | you make me look at him |
| Kbd | Сэ абы соплъ | Уэ | Уэ сэ абы сыбогъэплъы | |
| Ady | Сэ ахэм саплъы | О | О сэ ахэм саогъэплъы | you make me look at them |
| Kbd | Сэ абыхэм соплъ | Уэ | Уэ сэ абыхэм сыбогъэплъы | |
| Ady | Тэ ащ теплъы | О | О тэ ащ теогъэплъы | you make us look at him |
| Kbd | Дэ абы доплъ | Уэ | Уэ дэ абы дыбогъэплъы | |
| Ady | Тэ ахэм таплъы | О | О тэ ахэм таогъэплъы | you make us look at them |
| Kbd | Дэ абыхэм доплъ | Уэ | Уэ дэ абыхэм дыбогъэплъы | |
| Ady | Ар сэ къысэплъы | О | О ар сэ къысэогъэплъы | you make him look at me |
| Kbd | Ар сэ къызоплъ | Уэ | Уэ ар сэ къызыбогъэплъы | |
| Ady | Ар тэ къытэплъы | О | О ар тэ къытэогъэплъы | you make him look at us |
| Kbd | Ар дэ къыдоплъ | Уэ | Уэ ар дэ къыдыбогъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | О | О ар ащ еогъэплъы | you make him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Уэ | Уэ ар абы ибогъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | О | О ар ахэм аогъэплъы | you make him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Уэ | Уэ ар абыхэм ибогъэплъы | |
| Ady | Ахэр сэ къысэплъых | О | О ахэр сэ къысэогъэплъых | you make them look at me |
| Kbd | Ахэр сэ къызоплъ | Уэ | Уэ ахэр сэ къызыбогъэплъы | |
| Ady | Ахэр тэ къытэплъых | О | О ахэр тэ къытэогъэплъых | you make them look at us |
| Kbd | Ахэр дэ къыдоплъ | Уэ | Уэ ахэр дэ къыдыбогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | О | О ахэр ащ еогъэплъых | you make them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Уэ | Уэ ахэр абы ибогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | О | О ахэр ахэм аогъэплъых | you make them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Уэ | Уэ ахэр абыхэм ибогъэплъы | |
| Causer: 3rd Person Singular (Ащ / Абы) | ||||
| Ady | Сэ о сыоплъы | Ащ | Ащ сэ о сыуегъэплъы | he makes me look at you |
| Kbd | Сэ уэ сыноплъ | Абы | Абы сэ уэ сыкъыуегъэплъы | |
| Ady | Сэ шъо сышъоплъы | Ащ | Ащ сэ шъо сышъуегъэплъы | he makes me look at y'all |
| Kbd | Сэ фэ сынывоплъ | Абы | Абы сэ фэ сыкъывегъэплъы | |
| Ady | Тэ о тыоплъы | Ащ | Ащ тэ о тыуегъэплъы | he makes us look at you |
| Kbd | Дэ уэ дыноплъ | Абы | Абы дэ уэ дыкъыуегъэплъы | |
| Ady | Тэ шъо тышъоплъы | Ащ | Ащ тэ шъо тышъуегъэплъы | he makes us look at y'all |
| Kbd | Дэ фэ дынывоплъ | Абы | Абы дэ фэ дыкъывегъэплъы | |
| Ady | Сэ ащ сеплъы | Ащ | Ащ сэ ащ срегъэплъы | he makes me look at him |
| Kbd | Сэ абы соплъ | Абы | Абы сэ абы срегъэплъы | |
| Ady | Сэ ахэм саплъы | Ащ | Ащ сэ ахэм сарегъэплъы | he makes me look at them |
| Kbd | Сэ абыхэм соплъ | Абы | Абы сэ абыхэм срегъэплъы | |
| Ady | Тэ ащ теплъы | Ащ | Ащ тэ ащ трегъэплъы | he makes us look at him |
| Kbd | Дэ абы доплъ | Абы | Абы дэ абы дрегъэплъы | |
| Ady | Тэ ахэм таплъы | Ащ | Ащ тэ ахэм тарегъэплъы | he makes us look at them |
| Kbd | Дэ абыхэм доплъ | Абы | Абы дэ абыхэм дрегъэплъы | |
| Ady | О сэ укъысэплъы | Ащ | Ащ о сэ укъысегъэплъы | he makes you look at me |
| Kbd | Уэ сэ укъызоплъ | Абы | Абы уэ сэ укъызегъэплъы | |
| Ady | О тэ укъытэплъы | Ащ | Ащ о тэ укъытегъэплъы | he makes you look at us |
| Kbd | Уэ дэ укъыдоплъ | Абы | Абы уэ дэ укъыдегъэплъы | |
| Ady | Шъо сэ шъукъысэплъы | Ащ | Ащ шъо сэ шъукъысегъэплъы | he makes y'all look at me |
| Kbd | Фэ сэ фыкъызоплъ | Абы | Абы фэ сэ фыкъызегъэплъы | |
| Ady | Шъо тэ шъукъытэплъы | Ащ | Ащ шъо тэ шъукъытегъэплъы | he makes y'all look at us |
| Kbd | Фэ дэ фыкъыдоплъ | Абы | Абы фэ дэ фыкъыдегъэплъы | |
| Ady | О ащ уеплъы | Ащ | Ащ о ащ урегъэплъы | he makes you look at him |
| Kbd | Уэ абы уоплъ | Абы | Абы уэ абы урегъэплъы | |
| Ady | О ахэм уаплъы | Ащ | Ащ о ахэм уарегъэплъы | he makes you look at them |
| Kbd | Уэ абыхэм уоплъ | Абы | Абы уэ абыхэм урегъэплъы | |
| Ady | Шъо ащ шъуеплъы | Ащ | Ащ шъо ащ шъурегъэплъы | he makes y'all look at him |
| Kbd | Фэ абы фоплъ | Абы | Абы фэ абы фрегъэплъы | |
| Ady | Шъо ахэм шъуаплъы | Ащ | Ащ шъо ахэм шъуарегъэплъы | he makes y'all look at them |
| Kbd | Фэ абыхэм фоплъ | Абы | Абы фэ абыхэм фрегъэплъы | |
| Ady | Ар сэ къысэплъы | Ащ | Ащ ар сэ къысегъэплъы | he makes him look at me |
| Kbd | Ар сэ къызоплъ | Абы | Абы ар сэ къызегъэплъы | |
| Ady | Ар тэ къытэплъы | Ащ | Ащ ар тэ къытегъэплъы | he makes him look at us |
| Kbd | Ар дэ къыдоплъ | Абы | Абы ар дэ къыдегъэплъы | |
| Ady | Ар о къыоплъы | Ащ | Ащ ар о къыуегъэплъы | he makes him look at you |
| Kbd | Ар уэ къоплъ | Абы | Абы ар уэ къыуегъэплъы | |
| Ady | Ар шъо къышъоплъы | Ащ | Ащ ар шъо къышъуегъэплъы | he makes him look at y'all |
| Kbd | Ар фэ къывоплъ | Абы | Абы ар фэ къывегъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | Ащ | Ащ ар ащ регъэплъы | he makes him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Абы | Абы ар абы ирегъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | Ащ | Ащ ар ахэм арегъэплъы | he makes him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Абы | Абы ар абыхэм ирегъэплъы | |
| Ady | Ахэр сэ къысэплъых | Ащ | Ащ ахэр сэ къысегъэплъых | he makes them look at me |
| Kbd | Ахэр сэ къызоплъ | Абы | Абы ахэр сэ къызегъэплъы | |
| Ady | Ахэр тэ къытэплъых | Ащ | Ащ ахэр тэ къытегъэплъых | he makes them look at us |
| Kbd | Ахэр дэ къыдоплъ | Абы | Абы ахэр дэ къыдегъэплъы | |
| Ady | Ахэр о къыоплъых | Ащ | Ащ ахэр о къыуегъэплъых | he makes them look at you |
| Kbd | Ахэр уэ къоплъ | Абы | Абы ахэр уэ къыуегъэплъы | |
| Ady | Ахэр шъо къышъоплъых | Ащ | Ащ ахэр шъо къышъуегъэплъых | he makes them look at y'all |
| Kbd | Ахэр фэ къывоплъ | Абы | Абы ахэр фэ къывегъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | Ащ | Ащ ахэр ащ регъэплъых | he makes them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Абы | Абы ахэр абы ирегъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | Ащ | Ащ ахэр ахэм арегъэплъых | he makes them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Абы | Абы ахэр абыхэм ирегъэплъы | |
| Causer: 1st Person Plural (Тэ / Дэ) | ||||
| Ady | О ащ уеплъы | Тэ | Тэ о ащ уетэгъэплъы | we make you look at him |
| Kbd | Уэ абы уоплъ | Дэ | Дэ уэ абы удогъэплъы | |
| Ady | О ахэм уаплъы | Тэ | Тэ о ахэм уатэгъэплъы | we make you look at them |
| Kbd | Уэ абыхэм уоплъ | Дэ | Дэ уэ абыхэм удогъэплъы | |
| Ady | Шъо ащ шъуеплъы | Тэ | Тэ шъо ащ шъуетэгъэплъы | we make y'all look at him |
| Kbd | Фэ абы фоплъ | Дэ | Дэ фэ абы фыдогъэплъы | |
| Ady | Шъо ахэм шъуаплъы | Тэ | Тэ шъо ахэм шъуатэгъэплъы | we make y'all look at them |
| Kbd | Фэ абыхэм фоплъ | Дэ | Дэ фэ абыхэм фыдогъэплъы | |
| Ady | Ар о къыоплъы | Тэ | Тэ ар о къыотэгъэплъы | we make him look at you |
| Kbd | Ар уэ къоплъ | Дэ | Дэ ар уэ укъыдогъэплъы | |
| Ady | Ар шъо къышъоплъы | Тэ | Тэ ар шъо къышъотэгъэплъы | we make him look at y'all |
| Kbd | Ар фэ къывоплъ | Дэ | Дэ ар фэ фыкъыдогъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | Тэ | Тэ ар ащ етэгъэплъы | we make him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Дэ | Дэ ар абы идогъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | Тэ | Тэ ар ахэм атэгъэплъы | we make him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Дэ | Дэ ар абыхэм идогъэплъы | |
| Ady | Ахэр о къыоплъых | Тэ | Тэ ахэр о къыотэгъэплъых | we make them look at you |
| Kbd | Ахэр уэ къоплъ | Дэ | Дэ ахэр уэ укъыдогъэплъы | |
| Ady | Ахэр шъо къышъоплъых | Тэ | Тэ ахэр шъо къышъотэгъэплъых | we make them look at y'all |
| Kbd | Ахэр фэ къывоплъ | Дэ | Дэ ахэр фэ фыкъыдогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | Тэ | Тэ ахэр ащ етэгъэплъых | we make them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Дэ | Дэ ахэр абы идогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | Тэ | Тэ ахэр ахэм атэгъэплъых | we make them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Дэ | Дэ ахэр абыхэм идогъэплъы | |
| Causer: 2nd Person Plural (Шъо / Фэ) | ||||
| Ady | Сэ ащ сеплъы | Шъо | Шъо сэ ащ сешъогъэплъы | y'all make me look at him |
| Kbd | Сэ абы соплъ | Фэ | Фэ сэ абы сывогъэплъы | |
| Ady | Сэ ахэм саплъы | Шъо | Шъо сэ ахэм сашъогъэплъы | y'all make me look at them |
| Kbd | Сэ абыхэм соплъ | Фэ | Фэ сэ абыхэм сывогъэплъы | |
| Ady | Тэ ащ теплъы | Шъо | Шъо тэ ащ тешъогъэплъы | y'all make us look at him |
| Kbd | Дэ абы доплъ | Фэ | Фэ дэ абы дывогъэплъы | |
| Ady | Тэ ахэм таплъы | Шъо | Шъо тэ ахэм ташъогъэплъы | y'all make us look at them |
| Kbd | Дэ абыхэм доплъ | Фэ | Фэ дэ абыхэм дывогъэплъы | |
| Ady | Ар сэ къысэплъы | Шъо | Шъо ар сэ къысэшъогъэплъы | y'all make him look at me |
| Kbd | Ар сэ къызоплъ | Фэ | Фэ ар сэ къызывогъэплъы | |
| Ady | Ар тэ къытэплъы | Шъо | Шъо ар тэ къытэшъогъэплъы | y'all make him look at us |
| Kbd | Ар дэ къыдоплъ | Фэ | Фэ ар дэ къыдывогъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | Шъо | Шъо ар ащ ешъогъэплъы | y'all make him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Фэ | Фэ ар абы ивогъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | Шъо | Шъо ар ахэм ашъогъэплъы | y'all make him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Фэ | Фэ ар абыхэм ивогъэплъы | |
| Ady | Ахэр сэ къысэплъых | Шъо | Шъо ахэр сэ къысэшъогъэплъых | y'all make them look at me |
| Kbd | Ахэр сэ къызоплъ | Фэ | Фэ ахэр сэ къызывогъэплъы | |
| Ady | Ахэр тэ къытэплъых | Шъо | Шъо ахэр тэ къытэшъогъэплъых | y'all make them look at us |
| Kbd | Ахэр дэ къыдоплъ | Фэ | Фэ ахэр дэ къыдывогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | Шъо | Шъо ахэр ащ ешъогъэплъых | y'all make them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Фэ | Фэ ахэр абы ивогъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | Шъо | Шъо ахэр ахэм ашъогъэплъых | y'all make them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Фэ | Фэ ахэр абыхэм ивогъэплъы | |
| Causer: 3rd Person Plural (Ахэм / Абыхэм) | ||||
| Ady | Сэ о сыоплъы | Ахэм | Ахэм сэ о сыуагъэплъы | they make me look at you |
| Kbd | Сэ уэ сыноплъ | Абыхэм | Абыхэм сэ уэ сыкъыуегъэплъы | |
| Ady | Сэ шъо сышъоплъы | Ахэм | Ахэм сэ шъо сышъуагъэплъы | they make me look at y'all |
| Kbd | Сэ фэ сынывоплъ | Абыхэм | Абыхэм сэ фэ сыкъывегъэплъы | |
| Ady | Тэ о тыоплъы | Ахэм | Ахэм тэ о тыуагъэплъы | they make us look at you |
| Kbd | Дэ уэ дыноплъ | Абыхэм | Абыхэм дэ уэ дыкъыуегъэплъы | |
| Ady | Тэ шъо тышъоплъы | Ахэм | Ахэм тэ шъо тышъуагъэплъы | they make us look at y'all |
| Kbd | Дэ фэ дынывоплъ | Абыхэм | Абыхэм дэ фэ дыкъывегъэплъы | |
| Ady | Сэ ащ сеплъы | Ахэм | Ахэм сэ ащ срагъэплъы | they make me look at him |
| Kbd | Сэ абы соплъ | Абыхэм | Абыхэм сэ абы срегъэплъы | |
| Ady | Сэ ахэм саплъы | Ахэм | Ахэм сэ ахэм сарагъэплъы | they make me look at them |
| Kbd | Сэ абыхэм соплъ | Абыхэм | Абыхэм сэ абыхэм срегъэплъы | |
| Ady | Тэ ащ теплъы | Ахэм | Ахэм тэ ащ трагъэплъы | they make us look at him |
| Kbd | Дэ абы доплъ | Абыхэм | Абыхэм дэ абы дрегъэплъы | |
| Ady | Тэ ахэм таплъы | Ахэм | Ахэм тэ ахэм тарагъэплъы | they make us look at them |
| Kbd | Дэ абыхэм доплъ | Абыхэм | Абыхэм дэ абыхэм дрегъэплъы | |
| Ady | О сэ укъысэплъы | Ахэм | Ахэм о сэ укъысагъэплъы | they make you look at me |
| Kbd | Уэ сэ укъызоплъ | Абыхэм | Абыхэм уэ сэ укъызегъэплъы | |
| Ady | О тэ укъытэплъы | Ахэм | Ахэм о тэ укъытагъэплъы | they make you look at us |
| Kbd | Уэ дэ укъыдоплъ | Абыхэм | Абыхэм уэ дэ укъыдегъэплъы | |
| Ady | Шъо сэ шъукъысэплъы | Ахэм | Ахэм шъо сэ шъукъысагъэплъы | they make y'all look at me |
| Kbd | Фэ сэ фыкъызоплъ | Абыхэм | Абыхэм фэ сэ фыкъызегъэплъы | |
| Ady | Шъо тэ шъукъытэплъы | Ахэм | Ахэм шъо тэ шъукъытагъэплъы | they make y'all look at us |
| Kbd | Фэ дэ фыкъыдоплъ | Абыхэм | Абыхэм фэ дэ фыкъыдегъэплъы | |
| Ady | О ащ уеплъы | Ахэм | Ахэм о ащ урагъэплъы | they make you look at him |
| Kbd | Уэ абы уоплъ | Абыхэм | Абыхэм уэ абы урегъэплъы | |
| Ady | О ахэм уаплъы | Ахэм | Ахэм о ахэм уарагъэплъы | they make you look at them |
| Kbd | Уэ абыхэм уоплъ | Абыхэм | Абыхэм уэ абыхэм урегъэплъы | |
| Ady | Шъо ащ шъуеплъы | Ахэм | Ахэм шъо ащ шъурагъэплъы | they make y'all look at him |
| Kbd | Фэ абы фоплъ | Абыхэм | Абыхэм фэ абы фрегъэплъы | |
| Ady | Шъо ахэм шъуаплъы | Ахэм | Ахэм шъо ахэм шъуарагъэплъы | they make y'all look at them |
| Kbd | Фэ абыхэм фоплъ | Абыхэм | Абыхэм фэ абыхэм фрегъэплъы | |
| Ady | Ар сэ къысэплъы | Ахэм | Ахэм ар сэ къысагъэплъы | they make him look at me |
| Kbd | Ар сэ къызоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар сэ къызегъэплъы | |
| Ady | Ар тэ къытэплъы | Ахэм | Ахэм ар тэ къытагъэплъы | they make him look at us |
| Kbd | Ар дэ къыдоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар дэ къыдегъэплъы | |
| Ady | Ар о къыоплъы | Ахэм | Ахэм ар о къыуагъэплъы | they make him look at you |
| Kbd | Ар уэ къоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар уэ къыуегъэплъы | |
| Ady | Ар шъо къышъоплъы | Ахэм | Ахэм ар шъо къышъуагъэплъы | they make him look at y'all |
| Kbd | Ар фэ къывоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар фэ къывегъэплъы | |
| Ady | Ар ащ еплъы | Ахэм | Ахэм ар ащ рагъэплъы | they make him look at him |
| Kbd | Ар абы йоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар абы ирегъэплъы | |
| Ady | Ар ахэм аплъы | Ахэм | Ахэм ар ахэм арагъэплъы | they make him look at them |
| Kbd | Ар абыхэм йоплъ | Абыхэм | Абыхэм ар абыхэм ирегъэплъы | |
| Ady | Ахэр сэ къысэплъых | Ахэм | Ахэм ахэр сэ къысагъэплъых | they make them look at me |
| Kbd | Ахэр сэ къызоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр сэ къызегъэплъы | |
| Ady | Ахэр тэ къытэплъых | Ахэм | Ахэм ахэр тэ къытагъэплъых | they make them look at us |
| Kbd | Ахэр дэ къыдоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр дэ къыдегъэплъы | |
| Ady | Ахэр о къыоплъых | Ахэм | Ахэм ахэр о къыуагъэплъых | they make them look at you |
| Kbd | Ахэр уэ къоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр уэ къыуегъэплъы | |
| Ady | Ахэр шъо къышъоплъых | Ахэм | Ахэм ахэр шъо къышъуагъэплъых | they make them look at y'all |
| Kbd | Ахэр фэ къывоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр фэ къывегъэплъы | |
| Ady | Ахэр ащ еплъых | Ахэм | Ахэм ахэр ащ рагъэплъых | they make them look at him |
| Kbd | Ахэр абы йоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр абы ирегъэплъы | |
| Ady | Ахэр ахэм аплъых | Ахэм | Ахэм ахэр ахэм арагъэплъых | they make them look at them |
| Kbd | Ахэр абыхэм йоплъ | Абыхэм | Абыхэм ахэр абыхэм ирегъэплъы | |
Bivalent Transitive
A bivalent transitive verb has an ergative subject and an absolutive object but no oblique. The causer takes the ergative slot and the old subject is demoted from ergative to oblique (the causee); the old object stays absolutive — the result is trivalent.
| Lang | Normal verb | New causer | Causative form | English |
|---|---|---|---|---|
| Causer: 1st Person Singular (Сэ) | ||||
| Ady | Ащ о уелъэгъу | Сэ | Сэ о ащ уесэгъэлъэгъу | I make him see you |
| Kbd | Абы уэ уелъагъу | Сэ | Сэ уэ абы узогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм о уалъэгъу | Сэ | Сэ о ахэм уасэгъэлъэгъу | I make them see you |
| Kbd | Абыхэм уэ уелъагъу | Сэ | Сэ уэ абыхэм узогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ шъо шъуелъэгъу | Сэ | Сэ шъо ащ шъуесэгъэлъэгъу | I make him see y'all |
| Kbd | Абы фэ фелъагъу | Сэ | Сэ фэ абы фызогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм шъо шъуалъэгъу | Сэ | Сэ шъо ахэм шъуасэгъэлъэгъу | I make them see y'all |
| Kbd | Абыхэм фэ фелъагъу | Сэ | Сэ фэ абыхэм фызогъэлъагъу | |
| Ady | О ар олъэгъу | Сэ | Сэ ар о осэгъэлъэгъу | I make you see him |
| Kbd | Уэ ар уолъагъу | Сэ | Сэ ар уэ узогъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ар шъолъэгъу | Сэ | Сэ ар шъо шъосэгъэлъэгъу | I make y'all see him |
| Kbd | Фэ ар фолъагъу | Сэ | Сэ ар фэ фызогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | Сэ | Сэ ар ащ есэгъэлъэгъу | I make him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Сэ | Сэ ар абы изогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | Сэ | Сэ ар ахэм асэгъэлъэгъу | I make them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Сэ | Сэ ар абыхэм изогъэлъагъу | |
| Ady | О ахэр олъэгъух | Сэ | Сэ ахэр о осэгъэлъэгъух | I make you see them |
| Kbd | Уэ ахэр уолъагъу | Сэ | Сэ ахэр уэ узогъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ахэр шъолъэгъух | Сэ | Сэ ахэр шъо шъосэгъэлъэгъух | I make y'all see them |
| Kbd | Фэ ахэр фолъагъу | Сэ | Сэ ахэр фэ фызогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | Сэ | Сэ ахэр ащ есэгъэлъэгъух | I make him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Сэ | Сэ ахэр абы изогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | Сэ | Сэ ахэр ахэм асэгъэлъэгъух | I make them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Сэ | Сэ ахэр абыхэм изогъэлъагъу | |
| Causer: 2nd Person Singular (О / Уэ) | ||||
| Ady | Ащ сэ селъэгъу | О | О сэ ащ сеогъэлъэгъу | you make him see me |
| Kbd | Абы сэ селъагъу | Уэ | Уэ сэ абы сыбогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм сэ салъэгъу | О | О сэ ахэм саогъэлъэгъу | you make them see me |
| Kbd | Абыхэм сэ селъагъу | Уэ | Уэ сэ абыхэм сыбогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ тэ телъэгъу | О | О тэ ащ теогъэлъэгъу | you make him see us |
| Kbd | Абы дэ делъагъу | Уэ | Уэ дэ абы дыбогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм тэ талъэгъу | О | О тэ ахэм таогъэлъэгъу | you make them see us |
| Kbd | Абыхэм дэ делъагъу | Уэ | Уэ дэ абыхэм дыбогъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ар сэлъэгъу | О | О ар сэ сэогъэлъэгъу | you make me see him |
| Kbd | Сэ ар солъагъу | Уэ | Уэ ар сэ зыбогъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ар тэлъэгъу | О | О ар тэ тэогъэлъэгъу | you make us see him |
| Kbd | Дэ ар долъагъу | Уэ | Уэ ар дэ дыбогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | О | О ар ащ еогъэлъэгъу | you make him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Уэ | Уэ ар абы ибогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | О | О ар ахэм аогъэлъэгъу | you make them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Уэ | Уэ ар абыхэм ибогъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ахэр сэлъэгъух | О | О ахэр сэ сэогъэлъэгъух | you make me see them |
| Kbd | Сэ ахэр солъагъу | Уэ | Уэ ахэр сэ зыбогъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ахэр тэлъэгъух | О | О ахэр тэ тэогъэлъэгъух | you make us see them |
| Kbd | Дэ ахэр долъагъу | Уэ | Уэ ахэр дэ дыбогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | О | О ахэр ащ еогъэлъэгъух | you make him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Уэ | Уэ ахэр абы ибогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | О | О ахэр ахэм аогъэлъэгъух | you make them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Уэ | Уэ ахэр абыхэм ибогъэлъагъу | |
| Causer: 3rd Person Singular (Ащ / Абы) | ||||
| Ady | О сэ сыолъэгъу | Ащ | Ащ сэ о сыуегъэлъэгъу | he makes you see me |
| Kbd | Уэ сэ сыболъагъу | Абы | Абы сэ уэ сыуегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо сэ сышъолъэгъу | Ащ | Ащ сэ шъо сышъуегъэлъэгъу | he makes y'all see me |
| Kbd | Фэ сэ сыволъагъу | Абы | Абы сэ фэ сывегъэлъагъу | |
| Ady | О тэ тыолъэгъу | Ащ | Ащ тэ о тыуегъэлъэгъу | he makes you see us |
| Kbd | Уэ дэ дыболъагъу | Абы | Абы дэ уэ дыуегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо тэ тышъолъэгъу | Ащ | Ащ тэ шъо тышъуегъэлъэгъу | he makes y'all see us |
| Kbd | Фэ дэ дыволъагъу | Абы | Абы дэ фэ дывегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ сэ селъэгъу | Ащ | Ащ сэ ащ срегъэлъэгъу | he makes him see me |
| Kbd | Абы сэ селъагъу | Абы | Абы сэ абы срегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм сэ салъэгъу | Ащ | Ащ сэ ахэм сарегъэлъэгъу | he makes them see me |
| Kbd | Абыхэм сэ селъагъу | Абы | Абы сэ абыхэм срегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ тэ телъэгъу | Ащ | Ащ тэ ащ трегъэлъэгъу | he makes him see us |
| Kbd | Абы дэ делъагъу | Абы | Абы дэ абы дрегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм тэ талъэгъу | Ащ | Ащ тэ ахэм тарегъэлъэгъу | he makes them see us |
| Kbd | Абыхэм дэ делъагъу | Абы | Абы дэ абыхэм дрегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ о усэлъэгъу | Ащ | Ащ о сэ усегъэлъэгъу | he makes me see you |
| Kbd | Сэ уэ узолъагъу | Абы | Абы уэ сэ узегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ о утэлъэгъу | Ащ | Ащ о тэ утегъэлъэгъу | he makes us see you |
| Kbd | Дэ уэ удолъагъу | Абы | Абы уэ дэ удегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ шъо шъусэлъэгъу | Ащ | Ащ шъо сэ шъусегъэлъэгъу | he makes me see y'all |
| Kbd | Сэ фэ фызолъагъу | Абы | Абы фэ сэ фызегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ шъо шъутэлъэгъу | Ащ | Ащ шъо тэ шъутегъэлъэгъу | he makes us see y'all |
| Kbd | Дэ фэ фыдолъагъу | Абы | Абы фэ дэ фыдегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ о уелъэгъу | Ащ | Ащ о ащ урегъэлъэгъу | he makes him see you |
| Kbd | Абы уэ уелъагъу | Абы | Абы уэ абы урегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм о уалъэгъу | Ащ | Ащ о ахэм уарегъэлъэгъу | he makes them see you |
| Kbd | Абыхэм уэ уелъагъу | Абы | Абы уэ абыхэм урегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ шъо шъуелъэгъу | Ащ | Ащ шъо ащ шъурегъэлъэгъу | he makes him see y'all |
| Kbd | Абы фэ фелъагъу | Абы | Абы фэ абы фрегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм шъо шъуалъэгъу | Ащ | Ащ шъо ахэм шъуарегъэлъэгъу | he makes them see y'all |
| Kbd | Абыхэм фэ фелъагъу | Абы | Абы фэ абыхэм фрегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ар сэлъэгъу | Ащ | Ащ ар сэ сегъэлъэгъу | he makes me see him |
| Kbd | Сэ ар солъагъу | Абы | Абы ар сэ зегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ар тэлъэгъу | Ащ | Ащ ар тэ тегъэлъэгъу | he makes us see him |
| Kbd | Дэ ар долъагъу | Абы | Абы ар дэ дегъэлъагъу | |
| Ady | О ар олъэгъу | Ащ | Ащ ар о уегъэлъэгъу | he makes you see him |
| Kbd | Уэ ар уолъагъу | Абы | Абы ар уэ уегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ар шъолъэгъу | Ащ | Ащ ар шъо шъуегъэлъэгъу | he makes y'all see him |
| Kbd | Фэ ар фолъагъу | Абы | Абы ар фэ вегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | Ащ | Ащ ар ащ регъэлъэгъу | he makes him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Абы | Абы ар абы ирегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | Ащ | Ащ ар ахэм арегъэлъэгъу | he makes them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Абы | Абы ар абыхэм ирегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ахэр сэлъэгъух | Ащ | Ащ ахэр сэ сегъэлъэгъух | he makes me see them |
| Kbd | Сэ ахэр солъагъу | Абы | Абы ахэр сэ зегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ахэр тэлъэгъух | Ащ | Ащ ахэр тэ тегъэлъэгъух | he makes us see them |
| Kbd | Дэ ахэр долъагъу | Абы | Абы ахэр дэ дегъэлъагъу | |
| Ady | О ахэр олъэгъух | Ащ | Ащ ахэр о уегъэлъэгъух | he makes you see them |
| Kbd | Уэ ахэр уолъагъу | Абы | Абы ахэр уэ уегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ахэр шъолъэгъух | Ащ | Ащ ахэр шъо шъуегъэлъэгъух | he makes y'all see them |
| Kbd | Фэ ахэр фолъагъу | Абы | Абы ахэр фэ вегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | Ащ | Ащ ахэр ащ регъэлъэгъух | he makes him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Абы | Абы ахэр абы ирегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | Ащ | Ащ ахэр ахэм арегъэлъэгъух | he makes them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Абы | Абы ахэр абыхэм ирегъэлъагъу | |
| Causer: 1st Person Plural (Тэ / Дэ) | ||||
| Ady | Ащ о уелъэгъу | Тэ | Тэ о ащ уетэгъэлъэгъу | we make him see you |
| Kbd | Абы уэ уелъагъу | Дэ | Дэ уэ абы удогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм о уалъэгъу | Тэ | Тэ о ахэм уатэгъэлъэгъу | we make them see you |
| Kbd | Абыхэм уэ уелъагъу | Дэ | Дэ уэ абыхэм удогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ шъо шъуелъэгъу | Тэ | Тэ шъо ащ шъуетэгъэлъэгъу | we make him see y'all |
| Kbd | Абы фэ фелъагъу | Дэ | Дэ фэ абы фыдогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм шъо шъуалъэгъу | Тэ | Тэ шъо ахэм шъуатэгъэлъэгъу | we make them see y'all |
| Kbd | Абыхэм фэ фелъагъу | Дэ | Дэ фэ абыхэм фыдогъэлъагъу | |
| Ady | О ар олъэгъу | Тэ | Тэ ар о отэгъэлъэгъу | we make you see him |
| Kbd | Уэ ар уолъагъу | Дэ | Дэ ар уэ удогъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ар шъолъэгъу | Тэ | Тэ ар шъо шъотэгъэлъэгъу | we make y'all see him |
| Kbd | Фэ ар фолъагъу | Дэ | Дэ ар фэ фыдогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | Тэ | Тэ ар ащ етэгъэлъэгъу | we make him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Дэ | Дэ ар абы идогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | Тэ | Тэ ар ахэм атэгъэлъэгъу | we make them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Дэ | Дэ ар абыхэм идогъэлъагъу | |
| Ady | О ахэр олъэгъух | Тэ | Тэ ахэр о отэгъэлъэгъух | we make you see them |
| Kbd | Уэ ахэр уолъагъу | Дэ | Дэ ахэр уэ удогъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ахэр шъолъэгъух | Тэ | Тэ ахэр шъо шъотэгъэлъэгъух | we make y'all see them |
| Kbd | Фэ ахэр фолъагъу | Дэ | Дэ ахэр фэ фыдогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | Тэ | Тэ ахэр ащ етэгъэлъэгъух | we make him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Дэ | Дэ ахэр абы идогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | Тэ | Тэ ахэр ахэм атэгъэлъэгъух | we make them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Дэ | Дэ ахэр абыхэм идогъэлъагъу | |
| Causer: 2nd Person Plural (Шъо / Фэ) | ||||
| Ady | Ащ сэ селъэгъу | Шъо | Шъо сэ ащ сешъогъэлъэгъу | y'all make him see me |
| Kbd | Абы сэ селъагъу | Фэ | Фэ сэ абы сывогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм сэ салъэгъу | Шъо | Шъо сэ ахэм сашъогъэлъэгъу | y'all make them see me |
| Kbd | Абыхэм сэ селъагъу | Фэ | Фэ сэ абыхэм сывогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ тэ телъэгъу | Шъо | Шъо тэ ащ тешъогъэлъэгъу | y'all make him see us |
| Kbd | Абы дэ делъагъу | Фэ | Фэ дэ абы дывогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм тэ талъэгъу | Шъо | Шъо тэ ахэм ташъогъэлъэгъу | y'all make them see us |
| Kbd | Абыхэм дэ делъагъу | Фэ | Фэ дэ абыхэм дывогъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ар сэлъэгъу | Шъо | Шъо ар сэ сэшъогъэлъэгъу | y'all make me see him |
| Kbd | Сэ ар солъагъу | Фэ | Фэ ар сэ зывогъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ар тэлъэгъу | Шъо | Шъо ар тэ тэшъогъэлъэгъу | y'all make us see him |
| Kbd | Дэ ар долъагъу | Фэ | Фэ ар дэ дывогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | Шъо | Шъо ар ащ ешъогъэлъэгъу | y'all make him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Фэ | Фэ ар абы ивогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | Шъо | Шъо ар ахэм ашъогъэлъэгъу | y'all make them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Фэ | Фэ ар абыхэм ивогъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ахэр сэлъэгъух | Шъо | Шъо ахэр сэ сэшъогъэлъэгъух | y'all make me see them |
| Kbd | Сэ ахэр солъагъу | Фэ | Фэ ахэр сэ зывогъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ахэр тэлъэгъух | Шъо | Шъо ахэр тэ тэшъогъэлъэгъух | y'all make us see them |
| Kbd | Дэ ахэр долъагъу | Фэ | Фэ ахэр дэ дывогъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | Шъо | Шъо ахэр ащ ешъогъэлъэгъух | y'all make him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Фэ | Фэ ахэр абы ивогъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | Шъо | Шъо ахэр ахэм ашъогъэлъэгъух | y'all make them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Фэ | Фэ ахэр абыхэм ивогъэлъагъу | |
| Causer: 3rd Person Plural (Ахэм / Абыхэм) | ||||
| Ady | О сэ сыолъэгъу | Ахэм | Ахэм сэ о сыуагъэлъэгъу | they make you see me |
| Kbd | Уэ сэ сыболъагъу | Абыхэм | Абыхэм сэ уэ сыуегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо сэ сышъолъэгъу | Ахэм | Ахэм сэ шъо сышъуагъэлъэгъу | they make y'all see me |
| Kbd | Фэ сэ сыволъагъу | Абыхэм | Абыхэм сэ фэ сывегъэлъагъу | |
| Ady | О тэ тыолъэгъу | Ахэм | Ахэм тэ о тыуагъэлъэгъу | they make you see us |
| Kbd | Уэ дэ дыболъагъу | Абыхэм | Абыхэм дэ уэ дыуегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо тэ тышъолъэгъу | Ахэм | Ахэм тэ шъо тышъуагъэлъэгъу | they make y'all see us |
| Kbd | Фэ дэ дыволъагъу | Абыхэм | Абыхэм дэ фэ дывегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ сэ селъэгъу | Ахэм | Ахэм сэ ащ срагъэлъэгъу | they make him see me |
| Kbd | Абы сэ селъагъу | Абыхэм | Абыхэм сэ абы срегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм сэ салъэгъу | Ахэм | Ахэм сэ ахэм сарагъэлъэгъу | they make them see me |
| Kbd | Абыхэм сэ селъагъу | Абыхэм | Абыхэм сэ абыхэм срегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ тэ телъэгъу | Ахэм | Ахэм тэ ащ трагъэлъэгъу | they make him see us |
| Kbd | Абы дэ делъагъу | Абыхэм | Абыхэм дэ абы дрегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм тэ талъэгъу | Ахэм | Ахэм тэ ахэм тарагъэлъэгъу | they make them see us |
| Kbd | Абыхэм дэ делъагъу | Абыхэм | Абыхэм дэ абыхэм дрегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ о усэлъэгъу | Ахэм | Ахэм о сэ усагъэлъэгъу | they make me see you |
| Kbd | Сэ уэ узолъагъу | Абыхэм | Абыхэм уэ сэ узегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ о утэлъэгъу | Ахэм | Ахэм о тэ утагъэлъэгъу | they make us see you |
| Kbd | Дэ уэ удолъагъу | Абыхэм | Абыхэм уэ дэ удегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ шъо шъусэлъэгъу | Ахэм | Ахэм шъо сэ шъусагъэлъэгъу | they make me see y'all |
| Kbd | Сэ фэ фызолъагъу | Абыхэм | Абыхэм фэ сэ фызегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ шъо шъутэлъэгъу | Ахэм | Ахэм шъо тэ шъутагъэлъэгъу | they make us see y'all |
| Kbd | Дэ фэ фыдолъагъу | Абыхэм | Абыхэм фэ дэ фыдегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ о уелъэгъу | Ахэм | Ахэм о ащ урагъэлъэгъу | they make him see you |
| Kbd | Абы уэ уелъагъу | Абыхэм | Абыхэм уэ абы урегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм о уалъэгъу | Ахэм | Ахэм о ахэм уарагъэлъэгъу | they make them see you |
| Kbd | Абыхэм уэ уелъагъу | Абыхэм | Абыхэм уэ абыхэм урегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ шъо шъуелъэгъу | Ахэм | Ахэм шъо ащ шъурагъэлъэгъу | they make him see y'all |
| Kbd | Абы фэ фелъагъу | Абыхэм | Абыхэм фэ абы фрегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм шъо шъуалъэгъу | Ахэм | Ахэм шъо ахэм шъуарагъэлъэгъу | they make them see y'all |
| Kbd | Абыхэм фэ фелъагъу | Абыхэм | Абыхэм фэ абыхэм фрегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ар сэлъэгъу | Ахэм | Ахэм ар сэ сагъэлъэгъу | they make me see him |
| Kbd | Сэ ар солъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар сэ зегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ар тэлъэгъу | Ахэм | Ахэм ар тэ тагъэлъэгъу | they make us see him |
| Kbd | Дэ ар долъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар дэ дегъэлъагъу | |
| Ady | О ар олъэгъу | Ахэм | Ахэм ар о уагъэлъэгъу | they make you see him |
| Kbd | Уэ ар уолъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар уэ уегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ар шъолъэгъу | Ахэм | Ахэм ар шъо шъуагъэлъэгъу | they make y'all see him |
| Kbd | Фэ ар фолъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар фэ вегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ар елъэгъу | Ахэм | Ахэм ар ащ рагъэлъэгъу | they make him see him |
| Kbd | Абы ар елъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар абы ирегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ар алъэгъу | Ахэм | Ахэм ар ахэм арагъэлъэгъу | they make them see him |
| Kbd | Абыхэм ар елъагъу | Абыхэм | Абыхэм ар абыхэм ирегъэлъагъу | |
| Ady | Сэ ахэр сэлъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр сэ сагъэлъэгъух | they make me see them |
| Kbd | Сэ ахэр солъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр сэ зегъэлъагъу | |
| Ady | Тэ ахэр тэлъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр тэ тагъэлъэгъух | they make us see them |
| Kbd | Дэ ахэр долъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр дэ дегъэлъагъу | |
| Ady | О ахэр олъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр о уагъэлъэгъух | they make you see them |
| Kbd | Уэ ахэр уолъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр уэ уегъэлъагъу | |
| Ady | Шъо ахэр шъолъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр шъо шъуагъэлъэгъух | they make y'all see them |
| Kbd | Фэ ахэр фолъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр фэ вегъэлъагъу | |
| Ady | Ащ ахэр елъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр ащ рагъэлъэгъух | they make him see them |
| Kbd | Абы ахэр елъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр абы ирегъэлъагъу | |
| Ady | Ахэм ахэр алъэгъух | Ахэм | Ахэм ахэр ахэм арагъэлъэгъух | they make them see them |
| Kbd | Абыхэм ахэр елъагъу | Абыхэм | Абыхэм ахэр абыхэм ирегъэлъагъу | |
Number in modern Kabardian
As throughout, modern Kabardian marks no 3rd-person plural (causer, causee, or object) on the causative: it keeps the singular and carries plurality on the free pronoun (абыхэм / ахэр). Where Adyghe shows the older 3PL agent (ergative а-), modern Kabardian uses the singular (е-):
| Adyghe (3PL agent) | Plurals | Modern Kabardian | English |
|---|---|---|---|
| Ахэм сэ сагъэплъэ | 3P ERG → 3S ERG | Абыхэм сэ сегъэплъэ | they make me look |
| Ахэм ар агъэплъэ | 3P ERG → 3S ERG | Абыхэм ар егъэплъэ | they make him look |
References
- ↑ Arkadiev, P. M., & Letuchiy, A. B. (2011). Prefixes and suffixes in the Adyghe polysynthetic wordform: Types of interaction. In V. S. Tomelleri, M. Topadze, & A. Lukianowicz (Eds.), *Languages and Cultures in the Caucasus* (pp. 495–514). Otto Sagner.
- ↑ Arkadiev, Peter M. (2020). "Actionality, aspect, tense, and counterfactuality in Kuban Kabardian". Studia Orientalia Electronica. 8 (3): 9. doi:10.23993/store.69767. ISSN 2323-5209.
- ↑ Arkadiev, Peter; Lander, Yury (2021). The Northwest Caucasian Languages. p. 32.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Kumakhov, Mukhadin; Vamling, Karina (2009). Circassian Clause Structure. Caucasus Studies 1. Malmö: Malmö University, Faculty of Culture and Society, Dept. of International Migration and Ethnic Relations (IMER) / Russian Academy of Sciences, Institute of Linguistics, Moscow. ISBN 978-91-7104-083-1, pp. 31–33, 87–111 (ch. 4, "Ergative patterns in the verb").
- ↑ Typology of Morphosyntactic Parameters 2017, Moscow, 25–27 October 2017 — "Circassian directional markers and the typology of inverse" — Peter M. Arkadiev, Institute of Slavic Studies of the Russian Academy of Sciences / Russian State University for the Humanities, Moscow.
- ↑ Яковлев, Н. Ф. Краткая грамматика кабардино-черкесского языка. Выпуск I. Синтаксис и морфология. Ворошиловск: Орджоникидзевское краевое издательство, 1938, с. 18.
- 1 2 3 4 Yakovlev, N. F.; Ashkhamaf, D. A. (1941). Грамматика адыгейского литературного языка [Grammar of the Adyghe Literary Language]. Moscow–Leningrad: Publishing House of the USSR Academy of Sciences, pp. 373–379.
- ↑ Yakovlev, N. F.; Ashkhamaf, D. A. (1941). Грамматика адыгейского литературного языка [Grammar of the Adyghe Literary Language]. Moscow–Leningrad: Publishing House of the USSR Academy of Sciences, pp. 51–52.
Sources
- Kumakhov, Mukhadin; Vamling, Karina (2009). Circassian Clause Structure. Caucasus Studies. Vol. 1. Malmö: Malmö University. ISBN 978-91-7104-083-1.
- Яковлев, Н.; Ашхамаф, Д. (1941). Грамматика адыгейского литературного языка. Москва — Ленинград: Издательство Академии наук СССР.